Το λάθος

Πως μπορεί να πήγαν έτσι τα πράγματα, πως είναι δυνατόν αναρωτήθηκε καθώς πετούσε το τσιγάρο του σε κάτι βρώμικα νερά στην άκρη της αυλής.Πριν δυο μήνες ήταν ψηλός με βλέμμα αγέρωχο με ματιά όλα λάμψη, έτοιμα να καταπιούν τον κόσμο και να τον ξαναγεννήσουν όταν τον συνάντησα πίσω από την ταμειακή να μέτρα ένα πάκο χρήματα σ ένα μαγαζί γεμάτο κόσμο και εμπορεύματα.

Είναι ο καπιταλισμός , μου είπε ,και το πίστευε βαθιά. Αυτός που μας έβγαλε από τον μεσαίωνα και μας πήγε στο φεγγάρι. Αυτός που πίστεψε στη δύναμη που μπορεί να χει ο ένας. Έχεις ικανότητες, μπορείς να πετάξεις, να φύγεις ψηλά να μπεις σ άλλη τροχιά ν ανακαλύψεις ότι δεν μπορεί να βάλει ανθρώπου νους. Δε σ εμποδίζει κανένας, πας μπροστά και σέρνεις όλη την κοινωνία μαζί σου. Σύστημα γεννημένο για τους πρωτοπόρους, τους ικανούς ,που δεν υπολογίζουν. Δε σε ρωτά κανένας αν είσαι γιος βασιλιά η βαρκάρη, μου λέγε. Το λέει η καρδούλα σου; Θα πετάξεις ,θα φύγεις ψηλά δεν το λέει, θα μείνεις στα σκατά σου και θα τρως το ξεροκόμματο που σου πετάνε και θα λες και δόξα το Θεό.

Για κάτσε ρε Νίκο , έλεγα. Τι μου λες τώρα; Όλος αυτός ο κόσμος που φυτοζωεί είναι του πεταματού, δεν αξίζει τίποτα περισσότερο από ένα κομμάτι ψωμί, τίποτα παραπάνω από τη δυστυχία του;

Δηλαδή δικαίωμα στον ήλιο έχουν μονό οι ξύπνιοι και οι αιμοβόροι;

Ναι ρε μαλακά συναισθηματικέ, μόνο αυτοί έχουνε . Αυτός άφησε την βολή του και το σπιτάκι με τον κήπο του ,αυτός έβαλε το κεφάλι του στον ντορβά και διέσχισε ωκεανούς ,πέρασε από καταιγίδες και τρικυμίες ,κινδύνεψε και σώθηκε από την τόλμη, την εξυπνάδα και την φαντασία του ,αυτός είναι ο άνθρωπος του μέλλοντος, αυτός πρέπει να βραβευτεί και στον καπιταλισμό που τόσο απεχθάνεσαι αυτός βραβεύεται. Οι άλλοι να παν να γαμηθούν στην τελική.

Πίστευε πολύ σ αυτό το σύστημα ήταν ας πούμε ένας αγνός ιδεολόγος. Θαύμαζε τους ανθρώπους του εμπορίου. Έλεγε πως αυτοί πιάνουν χώμα και το κάνουν χρυσό ,πως ποτάξανε τα θηρία της ζούγκλας, τα θηρία της θάλασσας τα θηρία της κοινωνίας όπως τους βασιλιάδες και τους παρατρεχάμενους σ αυτούς. Οι έμποροι είναι τα μεγαλύτερα θηρία , αλλά κι ό,τι πιο σπουδαίο γέννησε η ανθρωπότητα έλεγε με βεβαιότητα και θαυμασμό.

Ο Νίκος κατάγονταν από το Πειραιά , ο πατέρας του ναυτικός , σπάνια τον έβλεπε , ανάμεσα στα ταξίδια ,μα τον αγαπούσε πολύ. Ζούσε για τη στιγμή που θα τον έβλεπε να κατεβαίνει από το καράβι γεμάτος δώρα και ιστορίες από άλλους κόσμους ,άλλους ανθρώπους. Περίμενε πότε θα μεγαλώσει να φύγει από δω ν ανοίξει τα φτερά του κι όταν ήρθε η ώρα αυτή δε δίστασε καθόλου , έφυγε, για την ακρίβεια πέταξε σαν ένα πουλί που πετά ανάμεσα από ουρανό και θάλασσα που χαίρεται τον ήλιο τον αέρα, τον κίνδυνο. Ήταν μυθιστορηματική η ζωή αυτού ανθρώπου , γύρισε όλον τον πλανήτη , για να εμπορεύεται τον καφέ στην αρχή, μετά την ζάχαρη και διάφορα άλλα προϊόντα. Σιγά σιγά πήρε ένα πλοίο μετά δεύτερο και τρίτο ,σε λίγα χρόνια έγινε ιδιοκτήτης ενός μικρού στόλου και μια από τον Πειραιά μια από την νέα Υόρκη έδινε εντολές σαν ένας μικρός Καίσαρας ,σαν ένας μικρός θεός στο βασίλειο του.

Τι τα θες όλα αυτά του έλεγα , γιατί ταλαιπωρείσαι. Αφού ούτε τα πολλά τα λούσα θες ,ούτε ακριβή ζωή κανείς. Σ ένα διαμέρισμα ζεις , σαν και το δικό μου, αυτά που έβγαλες ως τώρα σου φτάνουν να ζήσεις 10 γενιές και βάλε τι είναι αυτό που ψάχνεις; Εμείς οι άνθρωποι του εμπορίου, έχουμε μια ιστορική αποστολή, να πάμε τις ανθρώπινες κοινωνίες μπροστά, όσο πιο μπροστά μπορούμε . Χωρίς εμάς δε θα μπορούσε να υπάρξει τίποτε. Όλα θα χαν σταματήσει στον μεσαίωνα . Ο κόσμος θα ταν θλιβερός κι ο άνθρωπος περίπου ζώο . Εμείς είμαστε το μέλλον.

Ειχα να τον δω πολύ καιρό τον Νίκο ,έλλειπε κι αυτός συνέχεια στο εξωτερικό είχα και γω κάτι μπλεξίματα με την αρρώστια της μάνας μου ,είχαμε ψιλό χαθεί . Μόνο στο τηλέφωνο μιλούσαμε που και που και τον πείραζα. Ρε συ, του λεγα, ο θεός σου ο καπιταλισμός δεν βλέπω να στέκει και πολύ καλά στα πόδια του, κλονίζεται ακούω.

Μην ακούς μαλακίες ,έλεγε, ο ικανός καπιταλισμός κι ο ικανός έμπορος δεν χάνονται ποτέ . Μη τρέφεται φρούδες ελπίδες εσείς οι αριστερίζοντες. Έχουμε πολλά ψωμιά να φάμε ακόμα.

Η αλήθεια είναι πως δεν θυμάμαι καν πόσος καιρός είχε περάσει από την τελευταία φορά που είχα πιστέψει πως ο καπιταλισμός θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος και ποτέ μου δεν πίστεψα πως ο Νίκος αυτός ο ζωντανός δαίμονας θα σέρνεται μεθυσμένος στους δρόμους και θα ψάχνει να βρει που έκανε το λάθος.

Εκείνο το βράδυ θυμάμαι πετάχτηκα κατατρομαγμένος να δω ποιος ήταν στο τηλέφωνο μες τα μαύρα μεσάνυχτα.

Ρε συ Νίκο, όλους περίμενα ν ακούσω τέτοια ώρα εκτός απο εσένα. Είσαι καλά; Γιατί ψευδίζεις, τα χεις κοπανίσει για τα καλά βλέπω . Τι ανάγκη έχετε εσείς οι εφοπλιστές. Κοιμάστε στα καλύτερα ξενοδοχεία, τρώτε στ ακριβότερα εστιατόρια, πηδάτε τις πιο ωραίες γκόμενες και μείς εδώ, να βράζουμε στο ζουμί μας.

– Μανώλη, δεν είμαι καλά, σε παρακαλώ κατέβα στον Πειραιά να με βρεις, είμαι εδώ στο ουζερί του Κυρ Στέργιου στην παλιά μας γειτονιά, σε περιμένω.

Αρχικά πίστεψα πως μου κάνει πλάκα πως κάτι έχει σκαρώσει ο μπαγάσας, τα κάνει κάτι τέτοια, μετά όμως φοβήθηκα ,υπέθεσα για κάποιο πρόβλημα υγείας δικό του ή της Μαρίνας. Ότι είχε καταστραφεί οικονομικά κι αυτός μαζί με το σύστημα που λάτρεψε ούτε που το διανοήθηκα.

– Τι λες βρε παιδί μου, τέτοια καταστροφή ολκής ; Πως και σου φύγε ο έλεγχος εσύ είσαι άσος σ αυτή τη δουλειά .

– Άστα Μάνο, ολοκληρωτική καταστροφή. Έχασα μέσα σ ένα μήνα όλον μου τον στόλο, όλη τη περιουσία μου και χρωστάω και γω δεν ξέρω πόσα.

Κατέρρευσε το παγκόσμιο εμπόριο και γω μαζί του.

Σκέφτηκα να του πω για τον Θεό του , πως τελικά δεν ήταν αθάνατος πως να, έπεσε σαν χάρτινος πύργος και πως μαζί του πήρε στο λαιμό του και εκατομμύρια ανθρώπους ικανούς κι ανίκανους , έξυπνους και χαζούς, εμπόρους κι εργάτες, δεν έκανε διακρίσεις , δεν δίστασε ούτε στιγμή ο αιμοβόρος του θεός.

– ξέρω τι σκέφτεσαι Μανώλη , και με το δίκιο σου. Κάπου έχω κάνει λάθος την τρέλα μου μέσα, κάτι λάθος υπάρχει σε όλη αυτή την ιστορία ,πέρασε μια ζωή και γω πίστεψα σ ένα λάθος, λάτρεψα ένα λάθος πορευτικά λάθος ,όλα μα όλα λάθος είπε και ξέσπασε σε κλάματα.

-Σώπα, του είπα, μη κλαις είσαι μεθυσμένος . Απέφυγα όμως να του πω πως παρόλη τη σούρα του είχε δίκιο. Κάπου υπάρχει ένα λάθος εδώ.

Μετά από λίγες μέρες τον συλλάμβανε για ακάλυπτες επιταγές , η γυναίκα του και το παιδί του μετακόμισαν ξανά στο πατρικό της σπίτι στον Πειραιά . Εκεί στην φυλακή δεν το πείραξε τόσο το αφιλόξενο κελί του, ούτε το άσχημο φαΐ. Αυτό που δεν μπορούσε με τίποτα ν αντέξει ήταν, πως δυστυχώς γι αυτόν τα, η μόνη φορά στη ζωή του που δεν ήθελε να σκέφτεται τίποτα ,είχε άπλετο χρόνο να σκεφτεί. Στριφογύριζε στο προαύλιο, στριφογύριζε στο κρεβάτι του κελιού ,στριφογύριζε αλλά δεν γίνονταν να ξεφύγει, κάθε στιγμή, κάθε λεπτό βρισκόταν αντιμέτωπος με την ίδια, την ίδια πάντα ανελέητη σκέψη . Πως μπορεί να πήγαν έτσι τα πράγματα, πως είναι δυνατόν . Τι μια έλεγε πως όχι το σύστημα που πίστεψε δεν είναι λάθος , το σύστημα είναι σωστό και δίκαιο ,δίνει δικαίωμα στους ικανούς να ξεφύγουν και γω απλά ήμουν ανίκανος. Την άλλη πάλι σκέφτονταν πως όχι, αυτό το σύστημα είναι λάθος απ’ την αρχή του ως το τέλος και γω βλάκας που το πίστεψα.

Ήταν περίπου τρεις τα μεσάνυχτα όταν το τηλέφωνο ξαναχτύπησε. Ήταν εκείνος, σουρωμένος, όπως τότε ,με τη φωνή του να τρέμει από την παγωνιά και τη συγκίνηση .

-Νίκο εσύ;

-Μάνο θέλω να βαφτίσεις το γιο μου , σε παρακαλώ μην αρνηθείς

-Νίκο μα τι λες ο γιος σου είναι ήδη ήδη βαφτισμένος εδώ και πέντε χρόνια, έχει

και όνομα και νονό ,είσαι καλά Νίκο ;

-Ακούς τι σου λέω , εσύ θα σαι ο νονός του, εσύ πρέπει. Εσένα πρέπει να κρατάει απ το χέρι ,μαζί να περπατάτε τ απογεύματα στη θάλασσα, να του λες τις δικές σου ιστορίες, εκείνες που δεν έχουν χαζούς και έξυπνους ανθρώπους ικανούς κι ανίκανους άσπρους και μαύρους ,που δεν έχουν αιμοβόρα τέρατα και σωρούς από ανθρώπινα πτώματα. Οι δικές σου ιστορίες έχουν ανθρώπους που χτίζουν τις ζωές τους μέσα στο ίδιο περιβόλι κάτω απ τον ίδιο ουρανό, μ αυτές τις ιστορίες θέλω το παιδί μου να ονειρεύεται , με δικές σου ιστορίες .Αρχίσαμε να κλαίμε κι οι δυο, σιωπηλά μέσα στη νύχτα, και οι λυγμοί απ τις δυο άκρες του τηλεφώνου έμοιαζαν με νότες λυτρωτικές και για τους δυο μας .Με νότες ελπίδας , για ένα παιδί που έρχεται μαζί μ ένα καλύτερο κόσμο.

http://taxikagyalia.blogspot.gr/2013/08/blog-post.html

Advertisements

Ενας αστός δημοσιολόγος για την πώληση του «902»

137468.jpg

Του Γ. Γ.

Ο Δημήτρης Δανίκας είναι ένα ναυάγιο της ταξικής πάλης, που θα έγραφε και ο «Ριζοσπάστης». Ακόμα και τώρα που σιτίζεται από την φυλλάδα του «κομιστή» δεν χάνει την ευκαιρία να δείξει το αντιΚΚΕ μένος του, κάποιες φορές φτάνοντας σε σημείο να αυτογελοιοποιείται. (Διαβάστε την παραπομπή που υπάρχει στο τέλος της ανάρτησης).
Όμως επειδή ήδη –με την γνωστοποίηση της αγοράστριας εταιρείας του «902»- άρχισαν σε ηλεκτρονικά μέσα να γράφονται πολλά, δεν μπορεί να μην αναφέρουμε ένα κείμενο του Δ. Δανίκα που, κατά την άποψη μου, βάζει τα πράγματα στην θέση τους, αν και δεν μου δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα που έχω διατυπώσει σε άλλο κείμενο μου.

Εδώ, ας μην ξεχνάμε ότι ο σημερινός καλαμαράς του «Πρώτου Θέματος» υπήρξε για χρόνια δημοσιογράφος του «Ριζοσπάστη» και ας μην αποκλείσουμε να έχει ..ίχνη συνείδησης.. όπως επικαλείται το ερέθισμα για να γράψει το παρακάτω κείμενο που δημοσιεύτηκε εδώ.

Μην ακούω κακόβουλες ανοησίες και αστήρικτες συκοφαντίες. Το ζήτημα του «902 Αριστερά στα FM» είναι μια ιστορία εντελώς αλλιώτικη από όλες τις άλλες.

Το λέω αυτό επειδή επί σειρά ετών υπήρξα δημοσιογράφος του «Ριζοσπάστη» και για ένα χρόνο διευθυντής προγράμματος του 902. Εχουμε και λέμε. Προς αποκατάσταση της αλήθειας. Το οφείλω στην συνείδησή μου. Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται

Πρώτο. Σχετικά με τους εργαζόμενους. Απαντες και άπασες σε εθελοντική εργασία. Ουδείς σε υποχρεώνει να δουλεύεις επί 16ωρου βάσεως για φραγκοδίφραγκα. Το κάνεις επειδή το πιστεύεις. Για την ιδεολογία σου, για την τιμή των όπλων, για τα όνειρά σου. Εμείς ας πούμε δουλεύαμε για εβδομήντα χιλιάρικα το μήνα. Και την ίδια στιγμή αρκετοί εξ ημών ήμασταν παραλήπτες δελεαστικών προτάσεων από μπόλικες εφημερίδες. Δεν πήγαμε. Γιατί έτσι γουστάραμε.
Ας πούμε. Ο Νίκος Μπογιόπουλος, σημερινός αρθρογράφος του «Ριζοσπάστη» και ένας από τους top της ελληνικής δημοσιογραφίας, θα μπορούσε κάλλιστα με τριπλάσιο μισθό να μεταπηδήσει σε οποιαδήποτε εφημερίδα. Σήμερα μέσα στην κρίση. Δεν το κάνει.
Μαγκιά του.
Και όταν φύγαμε, όσοι φύγαμε, το κάναμε επειδή διαφωνήσαμε!

Δεύτερο. Σχετικά με την ηγεσία του ΚΚΕ. Από την πώληση του 902 ουδείς εξ αυτών πρόκειται να βάλει μισή δραχμή στην τσέπη του. Οτι περί του αντιθέτου λέγεται προέρχεται είτε από ανυποψίαστους είτε από κακόβουλους.
Με τα μάτια μου έχω δει πρωτοκλασάτα στελέχη του Περισσού -ανθρώπους που είδαν τον Χάρο με τα μάτια τους σε εικονικές εκτελέσεις- να σιτίζονται με ένα γιαουρτάκι και να σφουγγαρίζουν με τα χέρια τους το μικροσκοπικό τους διαμέρισμα. Πάει τελείωσε. Οι άνθρωποι είναι ταγμένοι μέχρι θανάτου!

Τρίτο και τελευταίο. Σχετικά με την πολιτική. Με απλά λόγια. Για οτιδήποτε μπορείς να τους κατηγορήσεις. Για την προσκόλλησή τους στο παρελθόν. Για την μετατροπή του κόμματος σε συνδικαλιστικό οργανισμό. Για το γεγονός ότι εν μέσω οικονομικής χρεοκοπίας και καταστροφής του δικομματισμού, το ΚΚΕ μετά βίας εξασφαλίζει ποσοστό κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Και για το γεγονός ότι με κανένα άλλο πολιτικό φορέα δεν βρίσκει γέφυρα επικοινωνίας.
Για όλα μπορείς να τους ασκήσεις δριμύτατη κριτική. Ομως η τιμιότητά τους και η ακεραιότητά τους είναι ταυτόσημη με των αληθινών ασκητών.
Πουλήσανε τον 902 επειδή τα κομματικά ταμεία είναι άδεια. Τι να κάνουν δηλαδή; Να εξαερωθούν από την αφαγία; Δεν συμφωνώ με την γενική πολιτική του ΚΚΕ. Υποκλίνομαι όμως στην ηθική τους!

Διαβάστε επίσης

Οταν ο Δ. Δανίκας "συμβουλεύει" το ΚΚΕ

View article…

Λίγα λόγια για τον «Ευριπίδη» και τον κάθε «μικρό» καπιταλιστή

Προχθές το απόγευμα έγινε έξω από το βιβλιοπωλείο “Ευριπίδης” στο Χαλάνδρι μια κινητοποίηση του ΣΥΒΧΑ και αλληλέγγυων συντρόφων της Ρ. Η Ρ. αποτελεί τυπική περίπτωση απόλυσης στην Ελλάδα της σκληρής αναδιάρθρωσης των μνημονίων. Δούλευε στο βιβλιοπωλείο αυτό για έξι χρόνια και το αφεντικό του “Ευριπίδη” την έδιωξε την Παρασκευή 19/7 για δύο λογους: γιατί ήταν “ακριβη” γι’αυτόν και γιατί είναι ενεργό μέλος του σωματείου. Το αφεντικό, που είναι βέβαια “εναλλακτικός” και άτομο “της κουλτούρας και του πολιτισμού”, την έχει κοπανήσει για μερικές μέρες ώστε να μην ενοχληθεί από όλη αυτή τη φασαρία και να μη στεναχωρηθεί βλέποντας το μαγαζί του άδειο από πελάτες και περικυκλωμένο από αλληλέγγυους προλετάριους, που επικοινωνούν στους δυνητικούς πελάτες του τι κάνει στις εργαζόμενες που εκμεταλλεύεται για να αυξήσει την κερδοφορία του.

Στη “συζήτηση” που έγινε ανάμεσα σε μέλη του σωματείου και αλληλέγγυους με την αντικαταστάτρια του αφεντικού και το ρουφιάνο υπάλληλο/προιστάμενο, ο οποίος αρχικά είχε το θράσος να σκίσει το κείμενο που μοιραζόταν στους άλλους υπαλλήλους, αποδεικνύοντας τη φασιστική νοοτροπία του, ακούστηκαν διάφορα ωραία, ότι θα ήταν καλύτερα να “βάλουμε τους αλληλέγγυους στην αποθήκη” κτλ. Αλλά θα ασχοληθούμε με το πιο σημαντικό από όσα ακούστηκαν κατά τη γνώμη μας. Η αντικαταστάτρια του “λούη” αφεντικού είπε ότι “η απόλυση της Ρ. ήταν αναγκαία για την επιβίωση της επιχείρησης”.

Ο φετιχισμός του κεφαλαίου (δηλαδή η μόνη έγκυρη πραγματικότητα) μας επιβάλει να αναρωτηθούμε: Λέει αλήθεια ή ψέματα; Όντως θα έκλεινε ο “Ευριπίδης” αν δεν απέλυε σήμερα τη Ρ. και αύριο την κάθε εργαζόμενη που γουστάρει; Η απάντηση είναι αντικειμενικά όχι. Όχι, γιατί ο “Ευριπίδης” άνοιξε μέσα στην κρίση κι άλλο μαγαζί και μάλιστα στην Κηφισιά και παρότι είχε να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό του πάμπλικ που άνοιξε πρόσφατα στο χαλάνδρι. Η ερώτηση όμως που μας αναγκάζει η κυρίαρχη καπιταλιστική ιδεολογία να απαντήσουμε είναι λάθος στη βάση της. Όταν το αφεντικό λέει ότι δεν μπορεί να “επιβιώσει”, δεν εννοεί την επιβίωση όπως εμείς. Το αφεντικό δεν επιβιώνει με τα κέρδη του όπως εμείς με το μισθό μας. Ο μισθός είναι το “καλάθι των εμπορευμάτων” που χρειαζόμαστε για να μπορούμε να ξαναπάμε την άλλη μέρα στη δουλειά. Τα λεφτά που βγάζει το αφεντικό από την εκμετάλλευση μας έχουν διαφορετική λειτουργία από το μισθό μας, είναι κεφάλαιο. Κεφάλαιο σημαίνει ότι τα λεφτά του πρέπει να γίνονται συνεχώς περισσότερα ώστε να μπορεί να “επιβιώσει” ως κεφάλαιο, δηλαδή να μεγεθυνθεί, να βγάζει από το χρήμα του ολοένα και περισσότερο χρήμα.

Το ερώτημα δεν είναι πόσο άπληστος είναι το αφεντικο του κάθε “Ευριπίδη”. Το ερώτημα είναι γιατί να μην απολύσει την κάθε εργαζόμενη του, που παίρνει μισθό ένα αστρονομικό ποσό 700-800 ευρώ, όταν μπορεί στη θέση της να πάρει μια άλλη με 480 ευρώ; (κάτι που στην περίπτωση της Ρ. είχε ήδη κάνει ο πονηρός, εναλλακτικός και πρώην χίπης αφεντικός του Ευριπίδη και είχε φροντίσει φυσικά να εκπαιδεύσει την καινούργια υπάλληλο η Ρ. πριν την απολύσει). Γιατί να μην αυξήσει την υπεραξία που παράγεται από τις εργαζόμενες του, γιατί να μην ανοίξει και ένα μαγαζί ακόμη; Γιατί να αφήσει τον τομέα της κουλτούρας και του πολιτισμού στα χέρια του “μεγάλου” καπιταλιστή πάμπλικ ( ο οποίος έτσι κι αλλιώς έχει τους πιο φτηνούς εργαζόμενους); Γιατί να μην ευημερήσει κι αυτός ένας μικρός και “ποιοτικός” καπιταλιστής που “κάνει καλά τη δουλειά του” και του δίνεται χώρος τώρα μέσα στην κρίση που κλείνουν τα άλλα μικρά κεφαλαιάκια να χωθεί στα πόδια των μεγάλων; Αν δε θέλουμε να πέσουμε στην ηθική αντιμετώπιση των πραγμάτων, η απάντηση είναι: Πράγματι, γιατί όχι;

Το κεφάλαιο έχει το δικό του δίκιο από την πλευρά του και μεις οι προλετάριοι και προλετάριες το δικό μας δίκιο. Δεν υπάρχει “αλήθεια”, υπάρχει μια μάχη που δίνεται συνεχώς ανάμεσα σ’αυτά τα “δίκια” και ποτέ δεν πρόκειται να τελειώσει όσο το κεφάλαιο παραμένει κεφάλαιο και εμείς παραμένουμε εργαζόμενοι, δηλαδή, “φορείς εργασιακής δύναμης”, “μεταβλητό κεφάλαιο”.

Ο μόνος λόγος στη συγκεκριμένη περίπτωση να μην απολύσει τελικά ο “μπουχός” αφεντικό του Ευριπιδη τη Ρ. είναι να φοβηθεί το συσχετισμό. Να ξέρει ότι θα χάσει πολλά λεφτά στην περίοδο λίγο πριν ανοίξουν τα σχολεία, να ξέρει ότι το όνομα του στην πιάτσα των ευαίσθητων πελατών-αναγνωστών θα αμαυρωθεί και άρα θα χάσει και μελλοντικά λεφτά (εχτές, από ότι μάθαμε, πολλοί περαστικοί είπαν: αφού είναι έτσι ΔΕΝ ΞΑΝΑΠΑΤΑΜΕ στον Ευριπίδη), να ξέρει ότι αν βάλει κάτω το excelάκι του που εμπιστεύεται πιο πολύ κι από τον εαυτό του, αυτό θα του απαντήσει ότι καλύτερα είναι να ξαναπροσλάβει τη Ρ., κι ας είναι μέλος του σωματείου, κι ας κάνει απεργίες, να ξέρει γενικότερα, δηλαδή, ότι “καλύτερα να μη μπλέξει μ’αυτούς”. Και να κάνει ότι έκανε και την προηγούμενη φορά που πήγε να απολύσει μια συνάδελφο της Ρ. Να αναγκαστεί να την ξαναπροσλάβει γιατί με βάση τους συσχετισμούς αυτό θα είναι πλέον το “συμφέρον” του. Το αποτέλεσμα λοιπόν θα κριθεί από αυτή τη μάχη, και δεν είναι σίγουρο ποιο θα είναι. Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες πόσο μπορεί να το τραβήξει το “μικρό” κεφάλαιο του “Ευριπίδη” που ολοένα και μεγαλώνει από την εκμετάλλευση της Ρ. και των συναδέλφων της.

Οι περισσότερες όμως προλετάριες και προλετάριοι που απολύονται δεν είναι μέλη του σωματείου. Φεύγουν με σκυφτό το κεφάλι και ψάχνουν αλλού για δουλειά με 480 ευρώ πλέον. Γιατί τόσο κοστολογεί πια το τομάρι μας το κεφάλαιο. Για όλες αυτές και όλους αυτούς, για όλους μας, λοιπόν, δεν πρέπει να εστιάζουμε στον κάθε καπιταλιστή και το πόσο άπληστος είναι. Στη φάση που βρισκόμαστε δεν πρέπει να περιμένουμε τίποτα άλλο, από τη συνέχιση και την ένταση του πολέμου εναντίον μας. Κι αν υπάρχει περίπτωση να βγούμε εμείς κερδισμένοι από τον πόλεμο αυτό, θα είναι μόνο αν ο εχθρός που πολεμάμε γίνει το κεφάλαιο συνολικά, το κεφάλαιο σαν κοινωνική σχέση. Η κατάργηση της εκμετάλλευσης, η κατάργηση του κοινωνικού μας ρόλου, είναι η μόνη κατάσταση που μπορούμε σήμερα να πούμε ότι είναι “νίκη”.

http://communisation.espivblogs.net/2013/08/01/%CE%BB%CE%AF%CE%B3%CE%B1-%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%B5%CF%85%CF%81%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%B4%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BA%CE%AC/#respond

Συγγνώμη, Πλάτωνα…

Του Ζαχαρία Ρουστάνη. Η ανοιχτή «επιστολή» προς έναν φιλόσοφο δεν διεκδικεί τα εύσημα μιας φιλοσοφικής δραστηριότητας, ειδικά αν έρχεται απλά να προστεθεί σ’ αυτό το σκυλολόι και το ξεκατίνιασμα των τελευταίων εβδομάδων περί της πολιτείας του και των ιδεωδών του.

Μια μεγάλη συγγνώμη οφείλουμε στον αρχαίο φιλόσοφο, ως εποχή και ως ιστορική περίοδος, για την αδυναμία μας να αξιοποιήσουμε στην ιδεολογικοπολιτική μας καθημερινότητα την απελευθερωτική του διαλεκτική. Τη διαλεκτική ως δύναμη να ξεπερνά κανείς τις κυρίαρχες αγκυλώσεις και τη διαβρωτική συστημική λογική που εγκατέστησαν στις συνειδήσεις μας τα αρπακτικά της ανθρωπότητας και οι μηχανισμοί τους. Τη διαλεκτική ως τρόπο και δυνατότητα περιστροφής του οργάνου της νόησης και διαρκούς κρίσης, ως «κατάληψη» και διαχείριση της σφαίρας του Αγαθού.
Συγγνώμη, για την άρνησή μας να ξεχωρίζουμε στο έργο του τις οδηγίες, τις πρακτικές, τους κώδικες και τις προσβάσεις στο μεγάλο «δώρο των θεών», από τις παραγωγές και τις διατυπώσεις (ούτε καν επικαιροποιημένες!) του τρέχοντος ιδεολογικοπολιτικού βιοπορισμού του ίδιου του φιλοσόφου στη μακρινή εποχή του. Να αναγνωρίσουμε, κοντολογίς, στα δύο αυτά είδη πνευματικής παραγωγής διαφορετικό βαθμό θνησιμότητας και όχι να τον εγκαλούμε σήμερα για τις προσωπικές πολιτικές του περιπέτειες, βυθίζοντας στον «βαρβαρικό μας βόρβορο» και ό,τι άλλο απευθύνεται στις διαχρονικές -σαν να μη πέρασε μια μέρα- δυνατότητες κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου.
Συγγνώμη, που δεν διακρίναμε ή δεν τιμήσαμε στον «Τίμαιο» τον σαφέστατα διατυπωμένο καταλύτη κάθε ολοκληρωτισμού, κάθε ιδεαλισμού ή δογματισμού, μα προτιμήσαμε να αναπτύξουμε τα θεωρητικά του παραδείγματα και τους δοκιμαστικούς διορισμούς της νόησης, όχι ως παραδείγματα -οι άθλιοι- μα ως συστάσεις του και δήθεν προτροπές του για τον δικό μας επιστημονικό, θρησκευτικό και πολιτειακό βιοπορισμό!
Συγγνώμη, γιατί σπεύσαμε να τον χαρακτηρίσουμε «ελιτιστή», που προτιμά να κυβερνάται μια πολιτεία από τους φιλοσόφους, ταυτίζοντας -οι δύσμοιροι- αυτούς τους τελευταίους με τους Πελεγρίνηδες και τους Γιανναράδες και όχι μ’ εκείνους που αποκτούν τη δυνατότητα να αντιλαμβάνονται το Αγαθό και να το περιγράφουν με σαφήνεια, καθαρότητα και απελευθερωτική πειθώ στους βάναυσα αγκιστρωμένους, σε παγιδευμένους, σε τυφλωμένους και αλυσοδεμένους.
Συγγνώμη και που δεν είμαστε σε θέση, ως γενέθλιος τόπος του ιδρυτή της Ακαδημίας, 24 ακριβώς αιώνες μετά την ίδρυσή της, όχι μόνο να προστατέψουμε στοιχειωδώς τα ερείπια, τα ενθύμια και τις ιστορικές αναφορές της, αλλά και να παρουσιάσουμε κάποια εφάμιλλη δραστηριότητα ή πανεπιστημιακό θεσμό που να επικεντρώνει το ενδιαφέρον στην «ανθρώπινη υπόθεση».
Έτσι…, να δείχναμε μεθοδικά και συστηματικά στους 3.000 ερευνητές-μελετητές που συμμετέχουν στο 23ο Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας, το οποίο γίνεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, πως διαθέτουμε ως κοινωνία σύνεση και αντανακλαστικά και δεν θα επιτρέψουμε στους ψευτο-φιλελεύθερους νεοκανιβαλιστές να μας μαντρώσουν στις βαθιές και σκοτεινές σπηλιές τους.

View article…

Δευτέρα, 05 Αύγουστος 2013

http://e-dromos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=12613:%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CE%BD%CF%8E%CE%BC%CE%B7-%CF%80%CE%BB%CE%AC%CF%84%CF%89%CE%BD%CE%B1&Itemid=52

Το τέρας μέσα μας: Το πείραμα του Μίλγκραμ

Δευτέρα, Ιουλίου 29, 2013 Συντάκτης: Οξύρυγχος

Ένα εκπληκτικό πείραμα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία. Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών. Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών. Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και –μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».

Ο έκπληκτος «μαθητευόμενος» δενόταν χειροπόδαρα σε μια ηλεκτρική καρέκλα και του περνούσαν ηλεκτρόδια σε όλο το σώμα. Έπειτα του έδιναν να μάθει δέκα ζεύγη λέξεων.

Ο «δάσκαλος», από την άλλη, καθόταν μπροστά σε μια κονσόλα ηλεκτρικής γεννήτριας. Μπροστά του δέκα κουμπιά με ενδείξεις: «15 βολτ, 30 βολτ, 50 βολτ κλπ.» Το τελευταίο κουμπί έγραφε: «450 βολτ. Προσοχή! Κίνδυνος!»

Πίσω από το «δάσκαλο» στεκόταν ο πειραματιστής, ο υπεύθυνος του πειράματος. (Και περνάμε σε ενεστώτα για να γίνουμε μέτοχοι της στιγμής.)

«Θα λέτε την πρώτη λέξη από τα ζεύγη στο μαθητευόμενο. Αν κάνει λάθος θα σηκώσετε το πρώτο μοχλό και θα υποστεί ένα ηλεκτροσόκ 15 βολτ. Σε κάθε λάθος θα σηκώνετε τον αμέσως επόμενο μοχλό», λέει ο πειραματιστής και ο «δάσκαλος» αισθάνεται ήδη καλά που δεν του έτυχε στην κλήρωση ο άλλος ρόλος.

Το πείραμα ξεκινάει.

Ο «δάσκαλος» λέει τις λέξεις από το μικρόφωνο. Ο «μαθητευόμενος», ήδη τρομαγμένος, απαντάει σωστά, αλλά όχι για πολύ. Μόλις κάνει το πρώτο λάθος ο «δάσκαλος» γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος του λέει να προχωρήσει στο πρώτο ηλεκτροσόκ. Ο «δάσκαλος» υπακούει. 15 βολτ δεν είναι πολλά, αλλά ο «μαθητευόμενος» έχει αλλάξει ήδη γνώμη. Παρ’ όλα αυτά απαντάει σωστά σε άλλη μια ερώτηση, αλλά στο επόμενο λάθος δέχεται 30 βολτ. «Αφήστε να φύγω», λέει ο «μαθητευόμενος» που δεν μπορεί να λυθεί. «Δε θέλω να συμμετάσχω σε αυτό το πείραμα.» Ο «δάσκαλος» κοιτάει τον πειραματιστή. Εκείνος του κάνει νόημα να συνεχίσει.

Τα βολτ αυξάνονται και τώρα πια ο πόνος είναι εμφανής στο πρόσωπο του «μαθητευόμενου», που εκλιπαρεί να τον αφήσουν ελεύθερο. Στα 200 βολτ ταρακουνιέται ολόκληρος. Ο «δάσκαλος» πριν κάθε ηλεκτροσόκ γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος, με σταθερή φωνή, του λέει ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί. Ο «δάσκαλος» συνεχίζει να βασανίζει έναν άγνωστο, έναν απλό φοιτητή που κλαίει, ζητάει τη βοήθεια του Θεού και παρακαλεί να τον λυπηθούν. Δεν μπορεί πια να απαντήσει στις ερωτήσεις, αλλά ο πειραματιστής λέει στο «δάσκαλο»:

«Τη σιωπή την εκλαμβάνουμε ως αποτυχημένη απάντηση και συνεχίζουμε με την τιμωρία.»

Στα 345 βολτ ο «μαθητευόμενος» τραντάζεται ολόκληρος, ουρλιάζει και χάνει τις αισθήσεις του.

Ο «δάσκαλος», ιδρωμένος και με τα χέρια του να τρέμουν, κοιτάει τον πειραματιστή.

«Μην ανησυχείτε», λέει εκείνος, «το πείραμα είναι απολύτως ελεγχόμενο… Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

«Μα είναι λιπόθυμος», λέει ο «δάσκαλος».

«Δεν έχει καμιά σημασία. Το πείραμα πρέπει να ολοκληρωθεί. Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

Πόσοι από τους εθελοντές έφτασαν ως τον τελευταίο μοχλό;

Πριν ξεκινήσει το πείραμα του ο Μίλγκραμ είχε κάνει μια «δημοσκόπηση» ανάμεσα στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους, ρωτώντας ‘τους τι ποσοστό των εθελοντών θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό.

Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι κανείς δε θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό, πέρα ίσως από κάποια άτομα με κρυπτοσαδιστικές τάσεις, καθαρά παθολογικές.

Δυστυχώς έκαναν λάθος.

Μόλις το 5% των «δασκάλων» αρνήθηκαν εξ’ αρχής να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο πείραμα και αποχώρησαν –συνήθως βρίζοντας τον πειραματιστή. Το υπόλοιπο 95% προχώρησε πολύ το πείραμα, πάνω από τα 150 βολτ. Και το 65%… Έφτασε μέχρι τον τελευταίο μοχλό, τα πιθανότατα θανατηφόρα 450 βολτ!

Που έγκειται η φάρσα;

Ο «μαθητευόμενος» δεν ήταν φοιτητής, αλλά ηθοποιός, που είχε προσληφθεί από το Μίλγκραμ για αυτόν ακριβώς το «ρόλο». Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός ούτε ηλεκτροσόκ. Ο ηθοποιός υποκρινόταν. Το μοναδικό πειραματόζωο ήταν ο «δάσκαλος». Όμως τα αποτελέσματα ήταν αληθινά: Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων θα υπακούσει και θα βασανίσει –ίσως και θα σκοτώσει- έναν άγνωστο του, αρκεί να δέχεται εντολές από κάποιον με κύρος (στην προκειμένη περίπτωση επιστημονικό) και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι δεν τον βαρύνει η ευθύνη για ό,τι συμβεί –αφού εκείνος «απλά ακολουθούσε τις διαταγές». Και φυσικά οι περισσότεροι από εμάς θα σκεφτούν όταν μάθουν για αυτό το πείραμα: «Εγώ αποκλείεται να έφτανα ως τον τελευταίο μοχλό.»

Όμως δείτε τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, κάθε μέρα.

Ο υπάλληλος της ΔΕΗ που δέχεται να κόψει το ρεύμα από έναν άνεργο ή άπορο, ξέροντας ότι έτσι τον ταπεινώνει, τον υποβάλει σε ένα διαρκές βασανιστήριο και πιθανότατα θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του, ανήκει στο 65% του τελευταίου μοχλού. Και δεν είναι καθόλου κρυπτοσαδιστής. Απλά ακολουθάει τις εντολές που του έδωσαν.

Ο υπάλληλος του σούπερ-μάρκετ που σου δίνει το χαλασμένο ψάρι και σε διαβεβαιώνει ότι είναι φρέσκο (μιλώ εξ’ ιδίας πείρας, ως αγοραστής) δε σε μισεί, παρότι γνωρίζει ότι μπορεί να πάθεις και δηλητηρίαση. Απλώς ακολουθάει εντολές. Ο αστυνομικός ο οποίος ραντίζει με χημικά τους διαδηλωτές δεν είναι κρυπτοσαδιστής –αν και πολλοί θα διαφωνήσουν στο συγκεκριμένο παράδειγμα. Απλώς κάνει τη δουλειά του. Ο υπάλληλος της εφορίας ή της τράπεζας που υπογράφει την κατάσχεση κάποιου σπιτιού για 1.000 ευρώ χρέος, θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό στο πείραμα. Γιατί υπακούει.

Ο πολιτικός που υπογράφει το μνημόνιο το οποίο οδηγεί ένα ολόκληρο έθνος στην εξαθλίωση του νεοφιλελευθερισμού θα έφτανε μέχρι τον τελευταίο μοχλό. Και αυτός υπακούει, σε εντολές πολύ πιο ισχυρές από εκείνες του πειραματιστή με την άσπρη φόρμα. Αν όμως δούμε το πείραμα του Μίλγκραμ από την ανθρωπιστική-ηθική του πλευρά (από την πλευρά του 5% που αρνήθηκε να υπακούσει) θα καταλάβουμε ότι κανένας δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Αν σε διατάζουν να κάνεις κάτι που προκαλεί κακό στον άλλον, στο συμπολίτη σου, σε έναν μετανάστη, σε έναν άνθρωπο (ή σε ένα ζώο, αλλά αυτό περιπλέκει πολύ τα πράγματα, εφόσον συνεχίζουμε να τρώμε κρέας), πρέπει να αρνηθείς να υπακούσεις. Ακόμα κι αν χάσεις το μπόνους παραγωγικότητας, την προαγωγή, την επανεκλογή, τη δουλειά σου.

Μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να αρνηθούμε να υπακούσουμε στις «μικρές» και καθημερινές εντολές βίας –με τις οποίες οι περισσότεροι ασυνείδητα συμμορφωνόμαστε, μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να προβούμε σε μια γενικευμένη και μέχρι τέλους πολιτική, κοινωνική, καταναλωτική ανυπακοή, μόνο όταν μάθουμε να συμπεριφερόμαστε ως αυτεξούσιοι άνθρωποι και όχι ως ανεύθυνοι υπάλληλοι, μόνο τότε θα μπορέσουμε να γκρεμίσουμε τη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που μας θέλει υπάνθρωπους, υπάκουους και υπόδουλους.

Και μια τελευταία παρατήρηση:

Τα υποκείμενα του πειράματος του Μίλγκραμ, οι εθελοντές φοιτητές, μάθαιναν από εκείνον ποιος ήταν ο στόχος του πειράματος. Μάθαιναν ότι ο «μαθητευόμενος» ήταν ηθοποιός και ότι δεν είχε ποτέ υποστεί ηλεκτροσόκ. Ο Μίλγκραμ το έκανε αυτό για να τους ανακουφίσει, αλλά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο. Αυτοί οι άνθρωποι, ειδικά το 65% που είχε φτάσει ως τον τελευταίο μοχλό, πέρασαν την υπόλοιπη ζωή τους κυνηγημένοι από τις Ερινύες της πράξης τους. Γιατί συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν τόσο αθώοι και τόσο «καλοί» όσο ήθελαν να πιστεύουν για τον εαυτό τους.

Δείτε εδώ το "Πείραμα με τους 10 πιθήκους" του Μίλγκραμ.

(Περισσότερα για το πείραμα του Μίλγκραμ μπορείτε να διαβάσετε στο υπέροχο βιβλίο της Lauren Slater: «Το κουτί της ψυχής», από τις εκδόσεις Οξύ, μετάφραση Δέσποινα Αλεξανδρή, 2009)

http://www.thessalonikiartsandculture.gr/blog/oxyrygxos/to-teras-mesa-mas-to-peirama-tou-milgkram#.Ufntw22KLpc