ΤΟ ΚΕΛΑΔΗΜΑ ΤΗΣ ΤΣΙΧΛΑΣ(Διήγημα του Κώστα Βάρναλη)

Διαδρομές

October 28, 2015 ·

ΤΟ ΚΕΛΑΔΗΜΑ ΤΗΣ ΤΣΙΧΛΑΣ(Διήγημα του Κώστα Βάρναλη)

Τσίχλα την παρανομιάζανε στο χωριό την Αννούλα. Κι έζησε και πέθανε τσίχλα.
Ήτανε μιας μπουκιάς ανθρωπάκι. Αδύνατη, με ψιλά κανιά, δίχως βάρος, πετούμενη. Δεν περπατούσε — πήδαγε κ έτρεχε.
Αλλά για ποιο χωριό μιλάμε;
Για έν’ από κείνα τα βουνίσια, που σκαρφαλώνουνε στην πλαγιά του βουνού κι είναι όλα τα ίδια. Όμορφα, μα φτωχά και μίζερα κι αφημένα στην τύχη τους κι από θεούς κι ανθρώπους.
Μια ρεματιά στην κατηφοριά με τις κόκκινες ροδοδάφνες και μια γιδόστρατα, που φέρνει μες από το δάσος των πεύκων στην κορφή του βουνού.
Τόσο απόμερο, ξεχασμένο χωριό, που σχεδόν είχε κι αυτό ξεχάσει τ’ όνομά του.
Δεν του χρειαζότανε, λες και του ’πεφτε βάρος.
Αλλ’ όσο τους λείπουνε των μικρών αφτών χωριών πολιτισμός, φροντίδα και χορτασιά, τόσο τους περισσεύ’ η ψυχή. Ψυχή του λαού.
Είμαστε στον τελεφταίο χρόνο της Κατοχής.
Το χωριό, που λέμε, βρισκότανε στα σύνορα των δυο Ελλάδων: της λεύτερης και της συνεργαζόμενης. Αλλά προς τα εδώ.
Ένα γερμανικό φυλάκιο προσπαθούσε με τους ναζήδες τους δικούς του και τους τσολιάδες τους «δικούς μας» να μποδίζει τη λευτεριά να κατέβει απ’ την κορφή του βουνού προς τα κάτου – στον κάμπο.
Γιατί κει ψηλά στην κορφή του βουνού είχανε φωλιάσ’ οι αγωνιστές του έθνους κι ετοιμάζανε «καλά Χριστούγεννα» για τους εχθρούς.
Με την απελευθερωτικήν επιτροπή του χωριού είχανε συχνήν επαφή. Αλλά πώς; Μέσον της Τσίχλας. Ήτανε κόρη μιας φτωχιάς χηρευάμενης του χωριού, που ο άντρας της σκοτώθηκε στην Αλβανία.
Οχτώ με δέκα χρονών η Τσίχλα. Μα γεμάτη φωνή, ξυπνάδα και μίσος εναντίον των εχθρών. Και σβέλτη και μπασμένη στη ζωή — σαν ώριμο πλάσμα — κι αδείλιαστη.
Καλός καιρός στα τέλη του Δεκέμβρη. Ήλιος και στέγνη — μα και κρύο τσουχτερό.
Η Τσίχλα μαζί μ’ άλλα παιδιά (τα σκολειά κλεισμένα!) βγαίναν έξω απ’ το χωριό σ’ ένα πλάτωμα προς το ρέμα και παίζανε μπροστά στα μάτια των Γερμανών και των τσολιάδων.
Παίζανε τόπι.
Η Τσίχλα, πάνου στο φούντωμα του παιχνιδιού, τίναζε το τόπι όσο μπορούσε μακρύτερα προς το ρέμα κι ύστερις έτρεχε, όσο μπορούσε πιότερο, να το φτάσει.
Το τόπι κυλούσε κάτου στη ρεματιά κι η Τσίχλα κυλούσε κι αυτή.
Όχι πολύ ψηλά, μέσα στο δάσος την περιμένανε κατά το μεσημέρι, κάθε μέρα δυο αντάρτες.
Τους έδινε το μήνυμα γραμμένο ή στοματικά της Επιτροπής και ξαναγυρνούσε πίσου λαχανιασμένη (για να μην αργήσει) με το τόπι στα χέρια!
Αλλ’ αυτό το ταχτικό χάσιμο της Τσίχλας μέσα στο δάσος πονήρεψε τους «εχθρούς» ξένους και δικούς.
— Πρέπει να ιδούμε τι τρέχει, με τρόπο –γιατί το μωρό είναι πολύ πονηρό…
Αλλά δε χρειάστηκε τρόπος.
Ο πρόεδρος του χωριού, δεξί χέρι των Ναζήδων, έκανε την τελευταία του υπηρεσία «προς την πατρίδα». Τους πληροφόρησε τι συμβαίνει.
Όταν την άλλη μέρα, παραμονή των Χριστουγέννων, η Τσίχλα ξανάκανε το «παιχνίδι» της, τρέξανε πίσω από το τόπι ναζήδες και «δικοί», σταματήσανε το τόπι τη σταματήσανε κι αυτήνε. Και την ψάξανε.
Βρήκανε χωμένο μέσα στα μαλλιά της ένα χαρτάκι.
— Έλα δω, πουλάκι μου, τη ρώτησε o πρόεδρος. Ποιος σου το ’δωσε τούτο;
— Μόνη μου το ’γραψα.
— Και τι ξέρεις εσύ από τέτοια πράματα;
— Όλοι μας ξέρουμε.
— Και τι άλλο «παιχνίδι» ξέρεις;
— Όλα. Και να τρέχω. Και να πηδώ. Και να τραγουδώ. Να σκαρφαλώνω στα δέντρα να καρπολογώ και να πιάνω πουλάκια στις φωλιές τους.
— Για σκαρφάλωσε σ’ αυτήνε την ελιά να σε ιδούμε; Η Τσίχλα βρέθηκε σ’ ένα λεπτό πάνω στο δέντρο.
— Ξέρεις, είπες, να τραγουδάς. Για πες μας κανένα «σκοπό» ν’ ακούσουμε; Ό,τι σου αρέσει.
Κι’ η Τσίχλα με λαγαρή παιδιάστικη φωνή κελάηδησε.
— «Μαύρ’ είν’ η νύχτα στα βουνά…» (Αυτό το τραγούδι ήτανε τότες το πιο συνηθισμένο τραγούδι των σκλαβωμένων Ελλήνων).
Μπαμ!, μπαμ!, μπαμ!…
Οι Γερμαναράδες κι οι τσολιάδες τη βάλανε στο σημάδι και τη σκοτώσανε σαν πουλί. Και το πουλί σωριάστηκε χάμου, μιας φούχτας σώμα κι απέραντη ψυχή.
Η ψυχή όλης της Ελλάδας.
Περασμένα μεσάνυχτα, την ώρα που οι καμπάνες διαλαλούσανε τη γέννηση του «Σωτήρος», πέσανε ξαφνικά στο χωριό οι αντάρτες — και ναζήδες και «δικοί» κι ο πρόεδρος πλήρωσαν με τη ζωή τους το άναντρό τους έγκλημα.
Κ’ ύστερα;
Ύστερα από ένα χρόνο η «Ελευθερία» είχε κυνηγηθεί στεριάς και πελάου απ όλην την Ελλάδα. Αλλά κάθε Χριστούγεννα, μετά τα μεσάνυχτα, οι χαρούμενοι αντίλαλοι της καμπάνας δεν μπορούν να πνίξουνε το θλιβερό κελάηδημα της Τσίχλας και το κλάμα της Πατρίδας…

Advertisements

Κώστας Βάρναλης, Η επέτειος του «ΟΧΙ»

«Ο καλός πολίτης έχει χρέος να δουλεύει, να πεινά, να δέρνεται, να πλερώνει και να μην καταλαβαίνει… Όλα τα κρατικά όργανα: σχολειό, τύπος, ραδιόφωνο κλπ. ένα σκοπό έχουν: να σε… βοηθάνε να μην καταλαβαίνεις…»

Επιμέλεια: Οικοδόμος //

Λόγια επίκαιρα, διαχρονικά, που θα βρουν τη θέση τους στις προθήκες του Μουσείου της Ανθρώπινης Εκμετάλλευσης όταν ο πολίτης πάψει να είναι «καλός» και «καταλάβει»… Σήμερα, που για μια ακόμα φορά διαψεύδονται οι προσδοκίες εκατομμυρίων ανθρώπων για καλύτερες μέρες, επιβεβαιώνεται (για μια ακόμα φορά) ότι όσο ο λαός δεν βγαίνει στο προσκήνιο, ο ρόλος του, «κομμένος και ραμμένος» απ’ όλες τις κυβερνήσεις του συστήματος της εκμετάλλευσης, θα είναι «να δουλεύει, να πεινά, να δέρνεται, να πλερώνει και να μην καταλαβαίνει…».

Το χρονογράφημα του Κώστα Βάρναλη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Η Αυγή (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας), στις 29 Οκτώβρη του 1953, στη στήλη «Λόγια που καίνε».

ΛΟΓΙΑ ΠΟΥ ΚΑΙΝΕ

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ «ΟΧΙ»

Το χρονογράφημα του κ. Κ. Βάρναλη

― Τι στέκεσ’ έτσι σαν κούτσουρο;

― Μακάρι να ’μουνα κούτσουρο. Δε θα μου ερχότανε τώρα η απελπισία να πέσω με το κεφάλι μπρος πάνου σ’ ένα δέντρο ή στύλο να το σπάσω!

― Και γιατί, περικαλώ;

― Γιατί τούτ’ η μπουμπουνισμένη κόκα μου δεν καταλαβαίνει τίποτα.

― Ανάγκη να καταλαβαίνει; Καταλαβαίνουν οι «άλλοι».

― Κι όμως αυτοί σου οι «άλλοι» μήνες τώρα μου εξηγούνε μερικά πράματα που δεν τα ’ξερα. Κι έχασα τον μπούσουλα…

― Καλώς πράττεις. Δεν πρέπει να καταλαβαίνεις (δηλαδή να παραδέχεσαι) αυτά που σου λένε. Ο καλός πολίτης έχει χρέος να δουλεύει, να πεινά, να δέρνεται, να πλερώνει και να μην καταλαβαίνει… Όλα τα κρατικά όργανα: σχολειό, τύπος, ραδιόφωνο κλπ. ένα σκοπό έχουν: να σε… βοηθάνε να μην καταλαβαίνεις…

― Τώρα δεν… καταλαβαίνω και σένα!… Κοντεύει χρόνος τώρα που μου εξηγούν οι «Σωτήρες» μου πώς την ξεφορτωθήκαμε επί τέλους αυτήν την ενόχληση της εθνικής αυτοτελείας. Ωραία! Το πήρα απόφαση κι αποκοιμήθηκα. Ξαφνικά με ξυπνήσανε σάλπιγγες, αλόγατα, κανονιές. Τρίβω τα μάτια μου και ρωτάω: «― Τι συμβαίνει»; Κι ο γείτονάς μου ο Ριρής του Κολωνακιού μου απάντησε στη γλώσσα των «αιθουσών»: «― Τελούμεν την επέτειον της εθνικής ημών… αυτοτελείας, ο ρ ε σ ί β ι ε «! ― Μήπως εννοείτε, κ ύ ρ ι ε , το μνημόσυνον της αυτοτελείας»; Κι από τότες είναι μια ώρα που απόμεινα κούτσουρο…

― Να σε… κουνήσω εγώ! Δεν υπάρχει πραγματικά εθνική αυτοτέλεια. Μόνο που έχει καταργηθεί πολύ πριν σε… ειδοποιήσουνε. Αλλά πολύ πριν καταργηθεί η εθνική αυτοτέλεια, είχε καταργηθεί η έννοια «Έθνος»!

― Με φώτισες!

― «Έθνος» είναι μόνο ο λαός. Κάθε λαός. Αλλά μετά τον πόλεμο, όλ’ οι λαοί του δυτικού πολιτισμού ξαναγίνανε… μπουλούκια, όπως ήσαν στο Μεσαίωνα! Ωστόσο στα 1940, (τι παλιά εποχή!) ο Ελληνικός Λαός (που ήταν ακόμα «έθνος») είπε το «Όχι» στον ξένο εισβολέα. Δεν το ’παν οι «άλλοι» που πάντα λένε το «Ναι»! Κι ο Λαός και το ’πε και το ’κανε. Δε φώναξε «όχι» από το παράθυρο του σπιτιού του κ’ ύστερα να κλειστεί μέσα ή να φύγει. Το ’πε στο μέτωπο, στη φωτιά. Κ’ έμειν’ εκεί. Μετά την απελευθέρωση των… συνεργατών του εχθρού, το «Όχι» του Λαού το πήραν αυτοί. Αυτοί που λέγανε το «ναι» στον Καταχτητή έξι χρόνια αράδα! Και μια και το πήρανε, είναι αναγκασμένοι να το γιορτάζουνε: να γιορτάζουνε τον αγώνα υπέρ της εθνικής αυτοτελείας οι υπεύθυνοι της εθνικής υποτελείας. Αλλά παράλληλα κάνουνε και την εξής πλαστογραφία της ιστορίας: «Ο Λαός, ο οποίος μας επετέθη στα 1940 είναι άξιος σεβασμού και της φιλίας μας»… Πολύ σωστά. Όλ’ οι λαοί και σέβονται ο ένας τον άλλο κι αγαπιούνται, χωρίς να τους το «διδάξει» κανείς. Αλλά στα 1940 δεν μας επετέθη κανένας «λαός». Μας επετέθησαν διχτάτορες. Ρίχνουνε, λοιπόν, το φταίξιμο στους λαούς για να βγάλουν αθώο τον εαυτό τους. Κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει.

Ε, λοιπόν, ναι: Επανάσταση!

Νίκος Μπογιόπουλος

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Φόρουμ, με βάση σχετική έρευνα που διενεργήθηκε σε 15 χώρες, η αυτοματοποίηση της παραγωγής με την ένταξη στην παραγωγική διαδικασία της ρομποτικής, θα έχει ως αποτέλεσμα να έχουν χαθεί μέχρι το 2020 πάνω από 7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας!

Ενώ λοιπόν η ανθρώπινη διάνοια και ο ανθρώπινος μόχθος επιφέρουν μια ασύλληπτη επιστημονική πρόοδο, αυτή η πρόοδος με την συνεπαγόμενη δυνατότητα αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας, παρότι μπορεί να εξασφαλίσει τη μείωση του εργάσιμου χρόνου, την καλύτερη ποιότητα ζωής, περισσότερο ελεύθερο χρόνο για τους εργαζομένους, εγκλωβισμένη καθώς είναι στο πλαίσιο των εκμεταλλευτικών παραγωγικών σχέσεων, όχι μόνο δεν βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων αλλά μετατρέπεται σε εισιτήριο μαζικής ανεργίας!

Έναν αιώνα πριν η Ρόζα Λούξεμπουργκ(αποδίδοντας στον Ένγκελς μια φράση που κατά πάσα πιθανότητα ανήκει στον Καρλ Κάουτσκι), έγραφε:

«Ο Φρίντριχ Ένγκελς είπε κάποτε:"Η αστική κοινωνία βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα: ή πέρασμα στο σοσιαλισμό ή ξανακατρακύλισμα της ανθρωπότητας στη βαρβαρότητα".Τι σήμαινε όμως "ξανακατρακύλισμα στη βαρβαρότητα" από το σημερινό επίπεδο του ευρωπαϊκού πολιτισμού; Μέχρι σήμερα διαβάζουμε, αναμφισβήτητα, τα λόγια αυτά χωρίς να εμβαθύνουμε στο νόημα που κρύβουν και τα παραθέτουμε χωρίς να προαισθανόμαστε την τρομερή βαρύτητά τους. Σήμερα όμως, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά γύρω μας για να καταλάβουμε τι σημαίνει κατρακύλισμα της αστικής κοινωνίας στη βαρβαρότητα».

Αλήθεια πόσο δύσκολο είναι ξαναδιαβάζοντας αυτά τα λόγια να αντιληφθούμε τι σημαίνει καπιταλιστική βαρβαρότητα; Και τούτο ειδικά στις σημερινές συνθήκες που η επιστήμη και η τεχνολογία μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερους όρους εργασίας και διαβίωσης του ανθρώπινου πληθυσμού αλλά που στο οικονομικό και κοινωνικό σύστημα της κεφαλαιοκρατικής ιδιοκτησίας η τεχνολογική ανάπτυξη φτάνει να ισοδυναμεί με το αντίθετο: Με εκτεταμένη ανεργία και φτωχοποίηση.

Χαρακτηριστική απόδειξη αυτής της αξεπέραστης αντίφασης του καπιταλισμού, από τη μια να εκτινάσσονται οι παραγωγικές δυνατότητες αλλά από την άλλη να παρεμποδίζεται η βελτίωση της ζωής των ανθρώπων, ήταν η πληροφορία ότι η πολυεθνική «Foxconn», προμηθευτής των εταιρειών «Apple» και «Samsung», εισήγαγε 60.000 ρομπότ στο εργοστάσιό της στην Κίνα, με αποτέλεσμα την αντικατάσταση – σύμφωνα με δημοσιεύματα της «SouthChinaMorningPost»και δηλώσεις τοπικών αξιωματούχων – αντίστοιχου αριθμού εργατών.

Η «Foxconn» που δεν είναι η μόνη που μειώνει το εργατικό δυναμικό της μέσω της ρομποτικής (πάνω από 30 εταιρείες κινούνται στην ίδια κατεύθυνση στην περιοχή Κουνσάν της Κίνας) ισχυρίστηκε, βέβαια, ότι ναι μεν εισάγει ρομπότ στην παραγωγικής της διαδικασία, αλλά θα… διατηρήσει το εργατικό δυναμικό της. Η αλήθεια, προφανώς, είναι άλλη και είναι αυτή που ομολόγησαν οι «αφέντες» από το Νταβός.

Σωστά, επομένως, σημειώνεται ότι ενώ τα τεχνολογικά θαύματα παρέχουν όλες τις προϋποθέσεις ώστε να τεθούν στην υπηρεσία της βελτίωσης των συνθηκών της ζωής των εργαζομένων, αξιοποιούνται στην αντίθετη κατεύθυνση, υπακούοντας σε ένα και μοναδικό κριτήριο: Την μεγιστοποίηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου ως αποτέλεσμα της κεφαλαιοκρατικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής.

Εδώ αξίζει να πάμε λίγο πιο πίσω στο χρόνο, για να δούμε μια ακόμα όψη του ίδιου νομίσματος: Η εταιρεία «Apple» είδε τη χρηματιστηριακή της αξία το 2009 να εκτινάσσεται στα 222 δισ. δολάρια. Η µεγάλη επιτυχία µιας εταιρείας που τη δεκαετία του ’90 κινδύνευε µε καταστροφή οφείλετο στο νέο της προϊόν, το iPod. Όταν έγινε η παρουσίαση της νέας ταµπλέτας του iPod στο Τόκιο, που η τιµή της κυµαινόταν από 500 µέχρι 800 δολάρια, τα ειδησεογραφικά πρακτορεία µετέδωσαν από την Ιαπωνία ότι είχαν δημιουργηθεί ουρές χιλιάδων αδηµονούντων αγοραστών έξω από τα καταστήµατα. Σε διάστηµα ενός µήνα η Apple είχε πουλήσει ένα εκατοµµύριοiPod.

Στις 28 Μάη του 2010, την ίδια µέρα δηλαδή που τα διεθνή πρακτορεία ανακοίνωναν την έλευση του νέου iPod, µετέδιδαν µια ακόµα είδηση: ο 13ος στη σειρά εργάτης της εταιρείας «Foxconn» στη νότια Κίνα που είχε αποπειραθεί να αυτοκτονήσει ήταν ένας 25χρονος. Η απόπειρα σηµειώθηκε λίγες ώρες µετά τηναυτοκτονία ενός άλλου 23χρονου συναδέλφου του που είχε πηδήξει από το µπαλκόνι του κοιτώνα του.

Αυτά στο εργοστάσιο της «Foxconn» όπου, µεταξύ άλλων εταιρειών (Sony, Nokia, Packard, κ.ά.) κατασκευάζονται και οι συσκευές της Apple. Οι εργάτες (ανάµεσά τους και όσοι αυτοκτόνησαν – όλοι κάτω των 25 ετών) δούλευαν τουλάχιστον 12 ώρες την ηµέρα, έξι µέρες τη βδοµάδα, µε εξευτελιστικές αµοιβές των 300 δολαρίων το µήνα.

Αµείβονταν, δηλαδή, µε µηνιαίες αποδοχές που κινούνται κάτω από το ήµισυ της τιµής πώλησης ενός µόνο iPod. Εργάζονταν σε καθεστώς«στρατιωτικής πειθαρχίας», χωρίς να επιτρέπεται να ανταλλάξουν ούτε µια λέξη µεταξύ τους κατά τη διάρκεια της δουλειάς.

Μετά το κύµα των αυτοκτονιών, που σύµφωνα µε το Παρατηρητήριο Εργασίας οφείλεται στη λειτουργία του εργοστασίου ως κάτεργου και στο γεγονός ότι αφενός η ανθρώπινη αξιοπρέπεια των εργατών καταρρακώνεται από το καθεστώς της εργοδοτικής τροµοκρατίας, αφετέρου η βιολογική τους αντοχή εξαντλείται από τις πολύωρες βάρδιες, η εταιρεία «Foxconn» έλαβε µέτρα: Ανακοίνωσε στους εργαζοµένους ότι θα πρέπει πλέον να δεσµεύονται εγγράφως ότι… δε θα αυτοκτονήσουν (Δρόµοι της Ειρήνης, τεύχος 49, Απρίλης-Ιούνης 2010).

Εντούτοις, παρά τις ενυπόγραφες δεσµεύσεις, παρά το σφράγισμα των παραθύρων, παρά τα µέτρα υποχρεωτικής ψυχανάλυσης στα οποία υποβλήθηκαν οι εργαζόµενοι, το Γενάρη του 2011 µια ακόµα 25χρονη εργαζόμενη µπήκε στη λίστα των αυτοχείρων. Ίσως τα ρομπότ να τηρήσουν καλύτερα την δέσμευσή τους να μην… αυτοκτονούν.

Τα παραπάνω, θα ισχυριστούν κάποιοι, ότι ναι μεν συμβαίνουν, αλλά μόνο στο «σιδηρούν παραπέτασμα» των τριτοκοσμικών εργοταξίων του φτηνού εργατικού κόστους.

Επειδή, μάλλον, οι εικόνες από τον δικό µας κόσμο, τον «πρώτο» κόσµο, οι εικόνες από τις ουρές των ανέργων στους δρόµους της Νέας Υόρκης ή οι εικόνες των συσσιτίων στην Αθήνα δεν τους λένε τίποτα, ας θυµηθούµε την υπόθεση «FranceTelecom».

Στη «FranceTelecom», τα κέρδη της οποίας το 2008 ανήλθαν σε 4,5 δισ. ευρώ, το 2008 και το 2009 ο αριθµός των εργαζοµένων της που αυτοκτόνησαν έφτασε στα 35 άτοµα. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2011 ο συνολικός αριθµός των αυτοκτονιών είχε ανέλθει στις 58. Παραµονή της Πρωτοµαγιάς του 2011 γνωστοποιήθηκε η αυτοκτονία δύο ακόµαεργαζοµένων της «FranceTelecom». Ο ένας ήταν πατέρας τριών παιδιών. Ο δεύτερος, που µάλιστα είχε οριστεί µέλος της επιτροπής-στάχτη στα µάτια που συγκρότησε η εταιρεία για την «πρόληψη των ατυχηµάτων», µην αντέχοντας τους εξευτελισµούς και τις πιέσεις, αυτοπυρπολήθηκε στο πάρκινγκ της εταιρείας.

Οι αυτοκτονίες, όπως προέκυψε τόσο από τα σηµειώµατα των αυτοχείρων όσο και από τις έρευνες των συνδικάτων, συνδέονταν άµεσα µε τις τακτικές της υπερεντατικοποίησης της εκµετάλλευσης και της ηθικής κακοποίησης των εργαζοµένων από την εταιρεία. Διακηρυγµένος στόχος της «FranceTelecom» αποτελεί η διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της έναντι των υπόλοιπων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην κινητή τηλεφωνία και στο διαδίκτυο.

Όπως αποκαλύφθηκε το Σεπτέµβρη του 2010, η εταιρεία την προηγούµενη διετία είχε προχωρήσει στην εξειδίκευση ενός ολόκληρου στρατού στελεχών της µε αποστολή «να κάνουν αφόρητη τη ζωή των εργαζοµένων» και µε απώτερο σκοπό να τους εξαναγκάσουν να παραιτηθούν.

Τα σχέδια κερδοφορίας της εταιρείας προέβλεπαν µείωση προσωπικού κατά 22.000, αλλά η «FranceTelecom», καθότι ηµικρατική, δεν µπορούσε να απολύσει με ευκολία τους εργαζοµένους. Έτσι έπρεπε να βρει άλλους τρόπους για να απαλλαγεί από την παρουσία τους.

Είναι τέτοιο το «µακάβριο µεγαλείο» του καπιταλισµού, που ως µέθοδο απαλλαγής του από τους «περιττούς» εργαζοµένουςσυµπεριλαµβάνειακόµα και τη µέθοδο των αυτοκτονιών. Υπ’ αυτή την έννοια, η ανεργία λόγω της εισαγωγής ρομπότ στη θέση του εργάτη, θα μπορούσε συγκρινόμενη με την μέθοδο της αυτοκτονίας, να θεωρηθεί έως και… φιλανθρωπία.

Πόσο διαφέρουν, λοιπόν, οι αυτοκτονίες στον εργασιακό Μεσαίωνα της Κίνας από τις αυτοκτονίες στα εργασιακά κάτεργα της Γαλλίας;

Αλλά ας αφήσουµε τα εργασιακά Τάρταρα της Κίνας, τα «πολιτισμένα» κάτεργα της Γαλλίας (ας προσπεράσουμε ακόμα και τις αυτοκτονίες της κρίσης, όπως η προχτεσινή, εδώ στην πατρίδα μας) και ας έρθουµε στη Γερµανία, την έτερη µαζί µε τη Γαλλία«ατµοµηχανή της Ευρώπης». Ιδού πώς παράγεται ο «ατµός» και τούτο προ Μνημονίων και προ κρίσης:

«… η απασχόληση εκµισθούµενωνεργαζοµένων ανήλθε από 782 χιλιάδες το 2001 σε 1.200 χιλιάδες εργαζοµένους το 2006. Στο εργοστάσιο της Μερσεντές στο Worth ένας στους δέκα εργαζοµένους είναι εκµισθωµένος. Το ίδιο συµβαίνει και σε πολλές άλλες µεγάλες επιχειρήσεις, όπως η Siemens. Η Siemens µάλιστα στον ισολογισµό της καταχωρεί τις δαπάνες για τους εκµισθωµένουςεργαζόµενους όχι στις δαπάνες για µισθούς αλλά στις δαπάνες για υλικά!» (Γιώργος Σταµάτης, Περί Νεοφιλελευθερισµού, εκδόσεις ΚΨΜ).

Αυτά συμβαίνουν σε συνθήκες τρίτης και τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Κάποιοι, όμως, παριστάνουν ότι δεν αντιλαμβάνονται τα λόγια της Λούξεμπουργκ. Ας τα επαναλάβουμε:

«Σήμερα όμως, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά γύρω μας για να καταλάβουμε τι σημαίνει κατρακύλισμα της αστικής κοινωνίας στη βαρβαρότητα».

Ζούμε, δηλαδή, σε μια κοινωνία που ξεχειλίζει βαρβαρότητα την στιγμή που η ασύλληπτη ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επιστήµης κάνει περισσότερο εφικτή από ποτέ την «άλλη» κοινωνία, όπως µεγαλοφυώς το είχε περιγράψει ο Αριστοτέλης:

«Αν κάθε όργανο– έλεγε -µπορούσε να κάνει τη δουλειά του, διατασσόµενο ή προαισθανόµενο από µόνο του όπως λέγεται για τα αγάλµατα του Δαιδάλου ή τους τρίποδες του Ηφαίστου (…) αν λοιπόν οι σαΐτες ύφαιναν µόνες τους και τα πλήκτρα έκρουαν µόνα τους τις χορδές της κιθάρας, τότε ούτε οι αρχιτεχνίτες θα είχαν ανάγκη από βοηθούς ούτε οι αφέντες από δούλους»(Αριστοτέλης, Πολιτικά I).

Τι διαφορετικό ισχυρίζεται ο Μαρξ; Τι διαφορετικό επιβεβαιώνεται µέσα από τις διαρκείς καπιταλιστικές κρίσεις αν όχι, ότι σε τέτοιες συνθήκες επιστημονικοτεχνικής ανάπτυξης είναι απολύτως εφικτή µια άλλη κοινωνία, µια κοµµουνιστική κοινωνία, ότι δηλαδή είναι ορατή από την άποψη των αντικειμενικών συνθηκών η ελπίδα της απελευθέρωσης από τον καταναγκασµό;

Τι άλλο επιβεβαιώνει η εποχή της ρομποτικής αν όχι την δυνατότητα µιας κοινωνίας όπου

«το αληθινό βασίλειο της ελευθερίας αρχίζει εκεί που σταµατά η αναγκαιότητα, εκεί που η εργασία δεν µετατρέπεται σε εµπόρευµα, αλλά αποτελεί αυτοσκοπό και µέσο για να εκφράσει ο άνθρωπος τις πλούσιες δηµιουργικές του ικανότητες. Όταν η αναγκαστική εργασία αντικατασταθεί από τη δηµιουργική εργασία, όταν η ελευθερία του ενός ατόµου γίνει όρος και προϋπόθεση για την ελευθερία των άλλων ατόµων, τότε, µέσα στο κλίµα της γενικής ελευθερίας, που είναι η ουσία της ανθρώπινης φύσης, θα κάνει την εµφάνισή του ο καινούριος τύπος του ολοκληρωµένου ανθρώπου».

Και πώς θα γίνει αυτό; Όχι, προφανώς, µε εκκλήσεις στην ηθική των καπιταλιστών και των πολιτικών τους εκπροσώπων. Ούτε µε την προσµονή ότι οι κεφαλαιοκράτες θα «αυτοκτονήσουν». Ούτε πολύ περισσότερο µε την υποταγή των προλετάριων στον πόλεµο που έχουν εξαπολύσει οι πλουτοκράτες εναντίον τους.

Άλλος τρόπος γιανα μπει τέλος στην διαιώνιση του καθεστώτος «αφέντες – δούλοι» δεν υπάρχει από το πέρασμα της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής στους «δούλους». Με την συνακόλουθη αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας προς όφελος των «δούλων». Που, όμως, για να πάψουν να είναι «δούλοι» δεν έχει εφευρεθεί άλλος τρόπος από εκείνον που σε σαφή µαρξιστική-λενινιστική διάλεκτο διατύπωσε ο Βάρναλης:

«Άιντε θύµα, άιντε ψώνιο,/ άιντε Σύµβολον αιώνιο!/ Αν ξυπνήσεις, µονοµιάς/ θάρτει ανάποδα ο ντουνιάς».

«Μα αυτό σημαίνει επανάσταση;», θα σουφρώσουν την μυτούλα τους οι κύριοι και οι κυρίες επί των τιμών. Μα ναι, καλέ! Επανάσταση! Που για να είναι τέτοια δεν μπορεί παρά να αποτελεί το συνειδητό και απολύτως δημοκρατικό έργο της συντριπτικής πλειοψηφίας των εκατομμυρίων καταπιεσμένων απέναντι στην οικτρή μειοψηφία των καταπιεστών τους. Και όπως μας λένε οι ταγοί μας και οι κάθε λογής πασιφιστές μας – έτσι δεν μας λένε; – δεν υπάρχει τίποτα δημοκρατικότερο από τον σεβασμό της θέλησης των εκατομμυρίων. Η’ μήπως όχι;

Όσο για τους άλλους, που θα αρχίσουν τα γνωστά «και πως θα γίνει;», «και ποιος θα την κάνει;», και «αφού» το ένα και «αφού» το άλλο, για να το λήξουμε – προς το παρόν και χωρίς τη συνήθη στρεψοδικία που ανάγει την εργατική επανάσταση σε σκηνοθετημένο στο πόδι μονόπρακτο ώστε να περνάμε την ώρα μας και τη ζωή μας κουβεντιάζοντας για τα φωτιστικά εφέ ενός ανύπαρκτου λόγω της ατέρμονης αμπελοφιλοσοφίας σκηνικού – ας περιοριστούν να απαντήσουν: Ναι ή ου; Αποδέχονται αυτή την προοπτική ως προοπτική, ναι ή όχι; Και αν ναι, αφού το καταθέσουν και εκτεθούν γι’ αυτό χωρίς περιστροφές και αν πράγματι το εννοούνε όσοι λένε ότι το εννοούνε, τότε έχει νόημα η συζήτηση και για το «τι» και για το «πως».

Επανάσταση, λοιπόν; Προσωπικά απαντάμε ανεπιφύλακτα:«Ναι». Γιατί, εκτός όλων των υπολοίπων, μιας και ο Τσίπρας, ο Μητσοτάκης, ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος δεν χάνουν ευκαιρία να μας υπόσχονται ότι η επερχόμενη 200η επέτειος του ’21 θα είναι ονειρεμένη, ας θυμηθούμε κι αυτό:

«Η επανάσταση σε μερικούς μπορεί να μην αρέσει/ μα είναι ο μόνος σίγουρος και δίκαιος τρόπος/ να καθαρίσεις απ’ το ρίπος τους ανθρώπους» (Λόρδος Μπάυρον)

Ο ορισμός του κραχ – O πλανήτης έχει χρέη στο ιστορικό ρεκόρ των 152 τρις $ ή στο 22 5% του παγκόσμιου ΑΕΠ

15 Οκτώβριος 2016

από Βασίλης Βιλιάρδος

Το βουνό των χρημάτων που οφείλει ολόκληρος ο πλανήτης έφτασε στο ιστορικό ρεκόρ των 152 τρις $ ή στο 225% του παγκόσμιου ΑΕΠ, χωρίς τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες – ενώ αυτό που πυροδοτεί συνήθως τις κρίσεις δεν είναι το δημόσιο, αλλά το ιδιωτικό χρέος.

«Είναι απαραίτητο, ιδίως σε εποχές κρίσης, να αναπτύξουμε οράματα ή τουλάχιστον ιδέες που δεν τις έχουμε σκεφθεί ποτέ πριν. Μπορεί να μοιάζουν αφελείς, αλλά δεν είναι.

Άλλωστε, τι θα μπορούσε να είναι πιο αφελές από το να φαντασθούμε πως το τρένο που φέρνει την καταστροφή σε μία τόσο μεγάλη κλίμακα, θα αλλάξει ταχύτητα και πορεία, εάν απλά και μόνο οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα σε αυτό, τρέξουν προς την αντίθετη κατεύθυνση;

Όπως πολύ σωστά ανέφερε ο Αϊνστάιν, τα προβλήματα δεν λύνονται με τον τρόπο σκέψης που τα γέννησε – ενώ, κάνοντας το ίδιο πείραμα, με τα ίδια υλικά, δεν είναι λογικό να περιμένουμε ένα άλλο αποτέλεσμα. Είναι λοιπόν αναγκαίο να αλλάξουμε πορεία – για να γίνει όμως αυτό, θα πρέπει πρώτα το τρένο να σταματήσει».

Ανάλυση

Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΔΝΤ (πηγή), ο πλανήτης έχει κυριολεκτικά πνιγεί στα χρέη τα οποία, αφού προηγήθηκε μία μικρή υποχώρηση τους μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, άρχισαν ξανά να αυξάνονται ραγδαία – φτάνοντας σε επίπεδα ρεκόρ στην παγκόσμια ιστορία (μαζί με τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες, τα παγκόσμια χρέη υπερβαίνουν κατά πολύ τα 200 τρις $άρθρο).

Βέβαια, όταν συζητείται δημόσια το θέμα του χρέους, οι περισσότεροι αναφέρονται στις οφειλές των κρατών, ειδικά χωρών όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ιαπωνία κοκ. Εν τούτοις, σε σχέση με τα ιδιωτικά χρέη, τα δημόσια δεν είναι τόσο υψηλά – αφού τα δύο τρίτα των 152 τρις $ ή περίπου τα 100 τρις $, αφορούν τον ιδιωτικό τομέα.

Ειδικότερα, όπως φαίνεται καθαρά από το γράφημα που ακολουθεί, στις ανεπτυγμένες βιομηχανικές χώρες τα ιδιωτικά χρέη είναι υπερδιπλάσια από τα δημόσια – αποτελώντας το 180% του ΑΕΠ τους, έναντι σχεδόν 80% των κρατικών χρεών.

Επεξήγηση γραφήματος: Μικτό χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών – γαλάζια καμπύλη το συνολικό, κίτρινη καμπύλη το ιδιωτικό, κόκκινη καμπύλη το δημόσιο.

.

Συνεχίζοντας, εάν παρατηρήσουμε καλύτερα το γράφημα, θα διαπιστώσουμε πως την περίοδο πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση (2008/09), στις βιομηχανικές χώρες τα δημόσια χρέη ήταν σταθερά ή υποχωρούσαν – ενώ, αντίθετα, τα ιδιωτικά αυξάνονταν σημαντικά, φτάνοντας στο 180% του ΑΕΠ από λιγότερο του 150% προηγουμένως. Η αιτία ήταν κυρίως οι φούσκες ακινήτων, τα οποία αγοράζονταν επί πιστώσει, ιδίως στις Η.Π.Α., στη Μ. Βρετανία, στην Ισπανία και στην Ιρλανδία.

Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση όμως, τα ιδιωτικά χρέη στις ανεπτυγμένες οικονομίες ήταν σταθερά ή υποχωρούσαν ελαφρά – ενώ τα δημόσια χρέη μεγεθύνονταν. Ως αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης, τα συνολικά χρέη (μπλε καμπύλη) ισορρόπησαν μεταξύ τους, παύοντας να αυξάνονται μετά το 2011.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες

Από την άλλη πλευρά, στις αναπτυσσόμενες αγορές, όπως είναι η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία κοκ., τα συνολικά χρέη είναι χαμηλότερα (γράφημα), στο 110% του ΑΕΠ τους, ενώ τα ιδιωτικά (70% του ΑΕΠ) υπερβαίνουν μεν τα δημόσια (σχεδόν 50% του ΑΕΠ), αλλά όχι σε τέτοιο βαθμό – κυρίως επειδή οι υποδομές τους, τα συνολικά πάγια περιουσιακά τους στοιχεία καλύτερα, είναι πολύ πιο χαμηλά σε σχέση με τις ανεπτυγμένες.

Επεξήγηση γραφήματος: Μικτό χρέος των αναπτυσσόμενων οικονομιών – γαλάζια καμπύλη το συνολικό, κίτρινη καμπύλη το ιδιωτικό, κόκκινη καμπύλη το δημόσιο (οι δύο πράσινες δεν μας ενδιαφέρουν εν προκειμένω.

.

Σε αντίθεση τώρα με τις ανεπτυγμένες οικονομίες, στις αναπτυσσόμενες τα ιδιωτικά χρέη αυξάνονταν πολύ περισσότερο πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση – ενώ τα δημόσια μειώνονταν αρκετά. Αμέσως μετά την κρίση όμως, τα χρέη και των δύο τομέων, τόσο τα δημόσια, όσο και τα ιδιωτικά δηλαδή, ακολούθησαν μία έντονη ανοδική πορεία – με αποτέλεσμα να αυξηθούν σημαντικά τα συνολικά χρέη.

Η απειλή του ιδιωτικού χρέους

Περαιτέρω, παρά τις αρκετά διαφορετικές εξελίξεις μεταξύ των ανεπτυγμένων και αναπτυσσομένων οικονομιών, αυτό που έχει τελικά σημασία είναι το ότι, τα χρέη στον πλανήτη αυξήθηκαν – γεγονός που θα έχει σοβαρές συνέπειες στον πληθωρισμό (αποπληθωριστικές πιέσεις) και στο ρυθμό ανάπτυξης, χωρίς τα οποία είναι αδύνατον να καταπολεμηθούν, να μειωθούν δηλαδή ως προς το ΑΕΠ. Ακόμη πιο προβληματικό όμως είναι το θέμα του ιδιωτικού χρέους – έχοντας την άποψη ότι, αυτό θα πυροδοτήσει τελικά το επόμενο κραχ, ελπίζοντας να μην προκαλέσει ένα παγκόσμιο χάος, οδηγώντας το σύστημα στην κατάρρευση.

Ειδικότερα σε ορισμένες βιομηχανικές χώρες, όπως η Μ. Βρετανία, η Ισπανία, η Σλοβενία, η Ιρλανδία, οι Η.Π.Α., η Δανία και η Ιαπωνία, έχει ήδη δρομολογηθεί η διαδικασία μείωσης των ιδιωτικών χρεών (deleveraging process) – επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Αντίθετα σε κάποιες άλλες, όπως το Χονγκ Κονγκ, η Κύπρος, η Σιγκαπούρη, ο Καναδάς και η Ελβετία, τα ιδιωτικά χρέη αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό – σχεδόν κατά 40% του ΑΕΠ τους.

Από την άλλη πλευρά, σε πολύ λίγα από τα υπόλοιπα κράτη μειώθηκαν τα ιδιωτικά χρέη μετά το 2008 – όπως στο Πακιστάν, στο Καζακστάν και στην Ουγγαρία. Στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος τους, τόσο τα νοικοκυριά, όσο και οι επιχειρήσεις, αύξησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό τα χρέη τους – πριν από όλα τα κράτη η Κίνα, στην οποία ο ρυθμός αύξησης του δανεισμού του ιδιωτικού της τομέα εκτοξεύθηκε στα ύψη.

Συνεχίζοντας, πολλοί θεωρούν ότι τα ιδιωτικά χρέη δεν αποτελούν πρόβλημα, όπως τα δημόσια – επειδή δήθεν απέναντι σε κάθε οφειλέτη βρίσκεται ένας δανειστής, οπότε πρόκειται για μία διαδικασία μηδενικού αθροίσματος. Εν τούτοις, δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού οι τράπεζες δανείζουν παράγοντας χρήματα από το πουθενά, έως και στο 99% του εκάστοτε δανείου (ανάλυση) – ενώ, όταν τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις βρεθούν αντιμέτωπα με μία ύφεση, τότε τα έσοδα τους καταρρέουν, οπότε αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους, οδηγώντας τις τράπεζες στη χρεοκοπία.

Τότε η χώρα οδηγείται σε μία «μεταβατική κατάσταση χρέους» όπου, εάν όλα μαζί τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αρχίσουν να «εξυγιαίνουν τους ισολογισμούς τους» μειώνοντας τα χρέη τους (δαπανούν λιγότερα, πουλούν ακίνητα κλπ.), καταρρέει η συνολική ζήτηση και επιδεινώνεται σημαντικά ολόκληρη η οικονομία. Πρόκειται για τη γνωστή «ύφεση ισολογισμών» (ανάλυση), όπου τα ιδιωτικά χρέη μειώνονται μεν, αλλά αυξάνουν τα δημόσια – όπως διαπιστώνεται από τα δύο γραφήματα που ακολουθούν, στο πρόσφατο παράδειγμα των Η.Π.Α, της Μ. Βρετανίας και της Ευρωζώνης.

Επεξήγηση γραφήματος: Επάνω το ιδιωτικό χρέος ως προς το ΑΕΠ και κάτω το δημόσιο χρέος ως προς το ΑΕΠ. Η εξέλιξη τους στις Η.Π.Α. (κόκκινη καμπύλη), στη Μ. Βρετανία (κίτρινη καμπύλη) και στην Ευρωζώνη (μπλε καμπύλη).

.

Όπως διαπιστώνεται από το γράφημα, πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση (μαύρη κάθετη γραμμή) το ιδιωτικό χρέος αυξανόταν σε μεγάλο βαθμό και στις τρεις περιοχές, κυρίως λόγω της υπερβολικής και επί πιστώσει κατανάλωσης που εμείς πιστεύουμε πως συνέβαινε μόνο στην Ελλάδα – ενώ το δημόσιο ελάχιστα (όπως ακριβώς και στη χώρα μας).

Αμέσως μετά ο ιδιωτικός τομέας των Η.Π.Α. και της Μ. Βρετανίας άρχισε να μειώνει τα χρέη του – κάτι που στην Ευρωζώνη συνέβη αργότερα, μετά το ξέσπασμα της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους που ξεκίνησε από την Ελλάδα (2010). Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, οι οικονομίες βυθίστηκαν στην ύφεση, τα δημόσια έσοδα περιορίσθηκαν, ενώ ακολούθησαν οι διασώσεις των τραπεζών, τα μέτρα στήριξης, η αύξηση των επιδομάτων ανεργίας κοκ. – οπότε αυξήθηκαν ανάλογα τα δημόσια χρέη.

Λογικά λοιπόν συμπεραίνει κανείς πως το πρόβλημα δεν ήταν τα υψηλά δημόσια χρέη, αλλά τα υπερβολικά ιδιωτικά χρέη, τα οποία προκάλεσαν την αύξηση των δημοσίων – με εξαίρεση την Ελλάδα, κυρίως επειδή το δημόσιο χρέος της ήταν ήδη υψηλό, ενώ η εξυπηρέτηση του πολύ άσχημα κατανεμημένη (μικρός χρόνος λήξης των ομολόγων, μαζικές λήξεις το 2010).

Επομένως δεν είχε τη δυνατότητα να στηρίξει την οικονομία της, παρά το ότι ο ιδιωτικός της τομέας ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση, από αυτόν των άλλων χωρών – ενώ δεν βοηθήθηκε ως όφειλε από τους εταίρους της, με ευθύνη της Γερμανίας.

Οφείλουμε δε να τονίσουμε εδώ ότι, παρά τα όσα λέγονται εναντίον της Ελλάδας, κυρίως από τους ίδιους τους Έλληνες που κατηγορούν συνέχεια τον εαυτό τους μετατρεπόμενοι σε θύματα των δανειστών τους, το 2014 τα χρέη του ιδιωτικού της τομέα ήταν ακόμη, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, πολύ χαμηλά.

Συγκεκριμένα, το χρέος των νοικοκυριών το 2014 ήταν στο 115% των διαθεσίμων εισοδημάτων των Ελλήνων (net disposable income), παρά το ότι είχαν το υψηλότερο ποσοστό ιδιοκατοίκησης – έναντι 94% της Γερμανίας, 141% της Πορτογαλίας, 207% της Ιρλανδίας και 283% της Ολλανδίας. Το γεγονός αυτό συνέβαινε παρά την εγκληματική πτώση των εισοδημάτων τους από τα συνεχή μνημόνια αφενός μεν λόγω της μείωσης των μισθών τους, αφετέρου εξαιτίας της υπερβολικής αύξησης της φορολογίας τους.

Δυστυχώς όμως, η χειραγώγηση των Ελλήνων είναι τέτοια που αδυνατεί κανείς να τους πείσει με νούμερα – αφού έχουν εμποτισθεί από την αντίληψη, σύμφωνα με την οποία οι ίδιοι είναι οι αποκλειστικοί υπαίτιοι της τραγωδίας τους, οπότε είναι σωστό να τιμωρούνται για τις αμαρτίες τους από τις ξένες δυνάμεις κατοχής και λεηλασίας της πατρίδας τους.

Επίλογος

Η πυροδότηση της νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης που προβλέπεται πως θα ξεσπάσει σύντομα, από την πλευρά των αναπτυσσομένων οικονομιών είναι πιθανότερο να προέλθει από την Κίνα – το ιδιωτικό χρέος της οποίας έχει εκτοξευθεί στα ύψη, ενώ έχουν δημιουργηθεί πολλαπλές φούσκες. Επικίνδυνες είναι βέβαια πολλές άλλες μικρότερες χώρες, όπως η Βραζιλία, η Τουρκία, η Ν. Αφρική, η Ν. Κορέα, η Σαουδική Αραβία κοκ.

Από την πλευρά των ανεπτυγμένων, εάν δεν συμβεί κάτι με τη Deutsche Bank, η κρίση της οποίας έχει πανικοβάλλει τη Γερμανία (ανάλυση), ο νούμερο ένα κίνδυνος είναι η Ιαπωνία – η οποία συνεχίζει να δρομολογεί γιγαντιαία προγράμματα στήριξης της οικονομίας της, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών επιτοκίων και ίσως σύντομα των χρημάτων από το ελικόπτερο (άρθρο).

Σε κάθε περίπτωση, καμία άλλη κεντρική τράπεζα του πλανήτη δεν έχει πειραματισθεί σε τέτοιο βαθμό, όσο η Τράπεζα της Ιαπωνίας – αφού δεν διστάζει να αγοράζει ακόμη και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) που τοποθετούνται σε ιαπωνικές μετοχές, ανήκοντας ήδη στους πέντε μεγαλύτερους μετόχους περισσοτέρων από 80 εταιρειών του χρηματιστηριακού της δείκτη (NIKKEI 225).

Το ύψος των χρημάτων, με το οποίο πλημμυρίζει η κεντρική τράπεζα το σύστημα φαίνεται από το μέγεθος του ισολογισμού της (γράφημα) – το οποίο έχει ξεπεράσει ακόμη και τη Fed, φτάνοντας στα 4.500 δις $ (4.400 δις $ η αμερικανική κεντρική τράπεζα), ενώ το αντίστοιχο της ΕΚΤ είναι 3.300 δις $.

Επεξήγηση γραφήματος: Ισολογισμοί κεντρικών τραπεζών. Fed (μωβ καμπύλη), Τράπεζα της Ιαπωνίας (πράσινη), ΕΚΤ (πορτοκαλί), Τράπεζα της Αγγλίας (μπλε).

.

Για να κατανοήσει όμως κανείς καλύτερα τον ιαπωνικό παραλογισμό, οφείλει να εξετάσει αυτά τα χρήματα σε σχέση με το ΑΕΠ της χώρας – όπου στην Ιαπωνία φτάνει στο 90%, όταν στις Η.Π.Α. είναι λιγότερο από το 25%, ενώ στην Ευρωζώνη 35%.

Ολοκληρώνοντας, όπως στην περίπτωση της Deutsche Bank και της Κίνας, αυτό που μας απομένει είναι να ευχηθούμε να πετύχει το ιαπωνικό πείραμα – αφού διαφορετικά θα βιώσουμε ένα πρωτόγνωρο κραχ στην παγκόσμια ιστορία, το οποίο πολύ εύκολα θα μπορούσε να προκαλέσει ένα τρομακτικό χάος. Σε κάθε περίπτωση, το παγκόσμιο χρέος είναι τόσο μεγάλο, ενώ οι προοπτικές μείωσης του τόσο μικρές, ώστε εύλογα θεωρείται πως πρόκειται για τον ορισμό του κραχ – ενώ, εάν δεν συμβεί κάποια στιγμή στο σχετικά κοντινό μέλλον, δεν θα συμβεί ποτέ πια στον πλανήτη.

πηγές: IMF, F&W
αναδημοσίευση από analyst.gr

Το διάβασα στο ertopen

Ο Ντάριο Φο και ο ελεύθερος χώρος του θεάτρου

με αφορμή τον θάνατό του (13/10/2016)

Του Bernard Dort
Ο Ντάριο Φο και ο ελεύθερος χώρος του θεάτρου 
Ο Ντάριο Φο είναι διάσημος και άγνωστος. Βρίσκεται σε καλό δρόμο για να γίνει μυθικός. Μήπως δεν είναι ο μόνος που, από το 1968 και μετά, πέτυχε να οργανω΄σει αυτό που οι Ιταλοί ονομάζουν «εναλλακτικό κύκλωμα», χωρίς να συμβιβαστεί με το θεατρικό θεσμό ή, για να επαναλάβουμε τον τίτλο ενός ιταλικού βιβλίου, με το «θέατρο του καθεστώτος» και να παράγει θεάματα, που ενώ αγωνίζονται, ξεκάθαρα και άμεσα, για στόχους, ας πούμε «αριστερίστικους», αγγίζουν σίγουρα ένα ευρύ κοινό που περιλαμβάνει και κομμουνιστές εργάτες; Με λίγα λόγια, ενσαρκώνει αυτό που δεν πάψαμε να ονειρευόμαστε, τα τελευταία είκοσι χρόνια, ένα θέατρο συνάμα λαϊκό και αγωνιστικό, που τοποθετείται αποφασιστικά έξω από το κυρίαρχο σύστημα, δηλαδή, με την απόλυτη σημασία της λέξης, ένα ελεύθερο θέατρο.
Ας μη βιαστούμε υπερβολικά, πάντως, να του στήσουμε άγαλμα. Γνωρίζω καλά πως αυτό μας δελεάζει: ηθοποιός, συγγραφέας, εμψυχωτής της La Comune και της Soccorso rosso… διαθέτει μια διάσταση που ξεπερνά το συνηθισμένο και εμπνέει το θαυμασμό. Αλλά. το να τον κάνουμε ήρωα δεν είναι ίσως παρά ένας τρόπος να τον αγνοήσουμε και να απαλλαγούμε από αυτόν. Το είδαμε καλά, όταν ήλθε να παρουσιάσει, το Γενάρη του 1974. το Mistero Buffo στο Chaillot, στην αίθουσα Gemier. Δεν υπήρξε, παρά μια φωνή. η σχεδόν, στον Τύπο, για να εξυμνήσει αυτόν τον «ευφυή μίμο», αλλά ήταν επίσης ένας τρόπος για να αποσιωπηθούν τα υπόλοιπα: δηλαδή ο πλούτος και η καυστική δύναμη αυτού του θεάματος που δεν περιοριζόταν στην προσωπική επίδειξη ενός μεγάλου δεξιοτέχνη. Αντιστρόφως, άρκεσε ο Ντάριο Φο να συζητήσει και να κάνει ορισμένες ασκήσεις με θεατρικές ομάδες παρέμβασης στην Cartoucherie της Vincennes, για να ξεχάσουν την καθαρά σκηνική εργασία του Φο και να μη συγκροτήσουν πια από αυτόν παρά την εικόνα ενός ριζοσπαστικά διαφορετικού θεάτρου: La Comune γινόταν τόσο μυθική όσο και το Living Theatre.
Η ανάγκη για είδωλα που, περιοδικά, αισθάνεται ο κόσμος του θεάτρου δεν αρκεί για να εξηγήσει αυτή την καινούργια προσωπολατρεία. Η άγνοια μας μετρά επίσης πολύ σ’ αυτό. Γιατί δε γνωρίζουμε παρά πολύ λίγο τον Ντάριο Φο. Ορισμένες από τις κωμωδίες του έχουν παιχτεί. Και με επιτυχία. Αλλά γνωρίζουμε περισσότερο το ρήτορα και τον ηθοποιό (το «ζογκλέρ» όπως λέει) από το θεατρικό συγγραφέα. Συγκροτήσαμε το θρύλο περισσότερο από την πραχτική. Είναι τώρα πια καιρός να προσεγγίσουμε τον Φο μέσα από το έργο του. Και να πάρουμε όλο το μέτρο των δυνατοτήτων του: δημοσιευμένο δεν περιέχει λιγότερο από τρεις τόμους με Κωμωδίες, αρκετούς τόμους από την περίοδο Compagni senza censura, που προέρχονται από τα θεάματα της Nuova Scena, τα κείμενα του Mistero Buffo και καμιά δωδεκαριά έργα που γράφτηκαν για τη La Comune… Χωρίς να υπολογίσουμε ότι αυτό το έργο δε
γίνεται μόνον από κείμενα: ο συγγραφέας, ο ηθοποιός και ο αγωνιστής κατέχουν σ’ αυτό μιαν παρόμοια θέση. Είναι καθαρά θέατρο, δηλαδή κείμενο, παίξιμο και δράση όλα μαζί. Κάτι σαν ήπειρος που πρέπει να ανακαλύψουμε και να εξερευνήσουμε.
Δημιουργία καινούργιων χώρων
Θα ήταν απαραίτητο, για να γνωρίσουμε καλύτερα το έργο, να το εγγράψουμε μέσα σ’ ένα διπλό πλαίσιο: αυτό των ιταλικών πολιτικών αγώνων, από τους οποίους κατάγεται, κι αυτό μιας σφαιρικής θεατρικής πραχτικής, πιο πλατιάς από τη γραφή και την αναπαράσταση, που ο Φο κατάφερε πάντα να θεσπίζει και που πάνω της, παράλληλα με τη δημιουργία του, δεν έπαψε να στοχάζεται.
Το λεξικό που κατάρτισε η Βαλέρια Τάσκα, μας προσφέρει τις απαραίτητες πληροφορίες, για να αποκρυπτογραφήσουμε τις αναρίθμητες αναφορές μιας (πολιτικής) «φάρσας» στα γεγονότα της επικαιρότητας, αλλά ιδίως μας επιτρέπει να εγγράψουμε ξανά αυτό το κείμενο σ’ ό,τι είναι περισσότερο από ένα πλαίσιο, σ’ ό,τι είναι η πραγματικότητά του. Πράγμα που δε σημαίνει, βέβαια, ότι το κλείνει στην ιταλική κατάσταση των χρόνων του 1970 και ότι το περιορίζει ώστε να μην αντανακλά παρά τους αγώνες της τότε εκείθεν των Αλπεων άκρας αριστεράς. Μας υπενθυμίζει επίσης τον ιδιάζοντα χαρακτήρα της θεατρικής επιχείρησης του Φο. Πράγματι, αντί να εξαρτά τη δραστηριότητά του από έναν κομματικό στόχο, ο Φο δεν έπαψε να επιβεβαιώνει την αυτονομία και τον «ενωτικό» χαρακτήρα της πολιτιστικής εργασίας, ως όρο για την πολιτική της αποτελεσματικότητα. Βέβαια, γνωρίζει ότι τα έργα του κινδυνεύουν να χρησιμοποιηθούν από την αστική τάξη, ακόμη και όταν την καταγγέλλουν: αρκεί να το κάνουν «στο εσωτερικό των αστικών δομών» και τη διανομή ή την αναπαράστασή τους να τη «διαχειρίζεται η εξουσία που απορρέει από την αστική τάξη». Αλλά, δεν άγει και φέρει το θέατρο και δεν το υποτάσσει σε μια κομματική δράση. Αντί να στηρίζεται σε μια υποτιθέμενη ανθεκτικότητα των αγωνιστικών κειμένων ή να ονειρεύεται μιαν αδύνατη καθαρότητα των ιδεολογικών θέσεων, ο Ντάριο Φο διευρύνει την έννοια του θεάτρου ως σ’ αυτήν του χώρου (διαστήματος) —του πολιτιστικού και πολιτικού χώρου. Στόχος του είναι η επινόηση τέτοιων καινούργιων χώρων: χώροι που δια¬χειρίζεται η εργατική τάξη, τόποι που επιτρέπουν μιαν «αδιάκοπη αντιπαράθεση» και όπου «μπορούν να αναπτυχθούν η συζήτηση και η διαλεκτική» —όχι «ένα πεδίο, όπου, κά¬θε φορά, η ηγεμονική τάση, δίνοντας μάχη ενάντια στην τάδε γραμμή ή την τάδε ομάδα, αναζητά να μείνει η μόνη κυρίαρχη», γιατί, «σ’ ένα τέτοιο πεδίο, δεν μπορεί τίποτε να φυτρώσει, ούτε ακόμη και ζιζάνια», αλλά ελεύθεροι χώροι, όπου μέσα (στην) και με την παράσταση, μπορούμε να συζητήσουμε για μια καινούργια κοινωνία.
Η προφορική γλώσσα γίνεται γραπτή γλώσσα, η παράδοση αναλαμβάνει την επικαιρότητα, το παρελθόν αντιπαρατίθεται στο πιο άμεσο παρόν, η μνήμη απαιτεί τη δράση, η αφήγηση μετατρέπεται σε ερμηνεία και το σώμα αντικαθιστά την ομιλία: ποτέ ο Ντάριο Φο δε βασίζεται σε μιαν κεκτημένη αλήθεια. Πρόκειται πάντοτε να δημιουργήσει ένα χώρο ερμηνείας, όπου οι παραδεδεγμένες ιδέες τρελαίνονται, όπου οι βεβαιότητες συντρίβονται και όπου οι πιο ξεκάθαρες αποφάσεις κινητοποιούνται.
θέατρο με τα σπλάγχνα στον αέρα
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το θέατρο του Φο εκθέτει (συνδέει και αποσυνδέει) τα παρασκήνιά του και τα θαύματά του στον ελεύθερο αέρα. Τίποτε το πιο απομακρυσμένο από την «agit-prop», με την κοινή σημασία αυτής της λέξης ή, αντιστρόφως, από μία πιραντελλική ερμηνεία, όπου θέατρο και πραγματικότητα εξαντλούνται, αφού αποδιώχνει το ένα την άλλη. Ή μάλλον: είναι ακριβώς γιατί οι φάρσες του Ντάριο Φο χρησιμοποιούν, ανοιχτά, κι αυτή κι εκείνη, που είναι κάτι το διαφορετικό. Ας ανατρέξουμε, π.χ., στον Τυ¬χαίο θάνατο ενός αναρχικού. Το αστυνομικό τμήμα βρίσκεται ακριβώς εκεί: «μια οποιαδή- ποτε αίθουσα της αστυνομικής διοίκησης». Θα μπορούσαν ν’ αναπαραστήσουν εκεί τον «τυχαίο θάνατο», δηλαδή την πτώση από το παράθυρο (μάλλον την εκπαραθύρωση) του αναρχικού σιδηροδρομικού Giuseppe Pinelli, όπως έγινε τη νύχτα από τις 15 στις 16 Δεκεμβρίου 1969, στο Μιλάνο. Αλλά ο Φο βιάζεται να μας υποδείξει πως «η κωμωδία διηγείται ένα αληθινό γεγονός που έγινε το 1921, στην Αμερική»: δεν είναι παρά για «να κάνει τη δράση πιο σύγχρονη, άρα πιο δραματική» που «μετέφερε όλη τη δράση στην εποχή μας» και την «τοποθέτησε όχι στη Νέα Υόρκη, αλλά σε μια οποιαδήποτε καλή ιταλική πόλη, ας πούμε το Μιλάνο». Είναι ο τρόπος του να κηρύττει το ψεύτικο για να πει το αληθινό και, κυρίως, για να μας οδηγήσει έτσι ώστε να αναγνωρίσουμε αυτό το αληθινό, μέσα από τα τεχνάσματα του μύθου (της υπόθεσης). Όλη η «φάρσα» του έργου Τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού βασίζεται πάνω σ’ αυτήν «την ιησουίτικη ακριβώς διαλεκτική». Δεν περιγράφει ό,τι συνέβη. Αποτελεί μια έρευνα πάνω σε μια μικρή είδηση. Αλλά αυτός που θα τη διεξάγει είναι ένας τρελός, ένας προβοκάτορας —ο Φο θα έλεγε: ένας ζογκλέρ. Θα τ’ αποκαλύψει όλα, θα κάνει να τα ομολογήσουν όλα, αλλά με τον τρόπο του παιξίματος, με τη μεσολάβηση της μεταμφίεσης και του νευρόσπαστου (της μαριονέτας) (ο ίδιος τελειώνει σκεπασμένος με προθέσεις). Είναι μ’ αυτήν τη στροφή μέσα από το πιο αχαλίνωτο και το πιο υπερβολικό θέατρο που επιστρέφουμε ξανά στην πραγματικότητα, σ’ αυτόν τον πολύ πραγματικό, ακριβή και χρονολογημένο θάνατο, που ήταν στην πραγματικότητα μια δολοφονία από την αστυνομία και που βρισκόμαστε ξανά «μες στην κοπριά μέχρι το λαιμό». Στο τέλος, το θέατρο ανατρέπεται. Είχε παρουσιαστεί με τα σπλάγχνα στον αέρα. Εμφανίζεται τέτοιο που είναι: ένας μύθος (μια υπόθεση) που, στη διάρκεια της αναπαράστασης, καταστρέφεται ο ίδιος και ανοίγεται στους αγώνες της κοινωνίας μας.
Κανένας πουριτανισμός, καμιά «ανόητη ηθικολογία» στον Φο. Αλλά μια ορατή, αισθητή ευτυχία να κάνεις να παίζουν το θέατρο, να το ωθείς μέχρι τα τελευταία χαρακώματά του. Ο Φο δεν παραλείπει για μας καμιά διακύμανση, καμιά απροσδόκητη πράξη (χτύπημα) (με την κύρια και τη μεταφορική έννοια), αλλά είναι για να δοκιμάσει καλύτερα τις μεταμφιέσεις μας και τις δανεικές γλώσσες μας. Κατασκευάζει σκηνικές μηχανές που ο κάθε μηχανισμός τους παρασύρει τον άλλο σε μιαν ιλιγγιώδη περιστροφή, αλλά, αντί να μας κά¬νει να πάρουμε τους μύλους για γίγαντες, είναι για να αναγνωρίσουμε, πίσω από τις φιγούρες των γιγάντων, αληθινούς μύλους —μύλους που τους χειρίζονται άνθρωποι και που άλλοι άνθρωποι θα μπορούσαν, μια μέρα, να τους κάνουν να γυρίζουν προς όφελος τους, με τον όρο να μην επιμένουν να τους παίρνουν για γίγαντες.
Χωρίς αμφιβολία, η θεατρική αναπαράσταση αποτελεί τον τόπο, αν όχι το μοναδικό, τουλάχιστον, τον προνομιούχο, της κίνησης του πήγαινε-έλα ανάμεσα στο προφορικό και το γραπτό, το παρελθόν και το παρόν, το μύθο και την ιστορία, το όνειρο και την ανάγκη, την υπόθεση και την πραγματικότητα, που είναι ο ίδιος για ολόκληρο το έργο του Φο: εκεί όπου αυτή η κίνηση μπορεί ν’ αναπτυχθεί με τη μεγαλύτερη ευρύτητα και τη μεγαλύτερη ένταση και όπου παίρνει, κυριολεκτικά, κατά μέρος τους θεατές. Το διαβάζουμε ήδη, καθαρά, στην κατασκευή των έργων. Αλλά η λειτουργία ενός τέτοιου τόπου βασίζεται, ας μην το ξεχνάμε, σε μια συγκεκριμένη εργασία: αυτή του ηθοποιού, του «ζογκλέρ», κατά τον Φο. Σ’ αυτόν ανήκει να βάλει σε κίνηση τις σκηνικές μηχανές που, μες στο κείμενο, δεν έχουμε πα¬ρά τα πλάνα, παρά τα στοιχεία τους ή είναι αυτός που, τελικά, έχοντας παίξει, θα πάρει το λόγο. Με το παίξιμο, καθόρισε τον τόπο, κατέκτησε έναν ελεύθερο χώρο (διάστημα). Σε μας ανήκει να συσκεφτούμε μαζί του για το τι θα ταιριάξει να κατασκευάσουμε εκεί.

Μετάφραση: Αντρέας Παγουλάτος 

 

«Ταρακουνήθηκε» το Λονδίνο από μεγαλειώδη Αντιφασιστική διαδήλωση (Βίντεο+Φώτο)

Χιλιάδες Αντιφασίστες γιόρτασαν τη Κυριακή 9 Οκτώβρη τα 80 χρόνια απο τη μάχη της Cable Street στους δρόμους του Λονδίνου .

Πολλοί Αντιφασίστες έκαναν λόγο για μια επιβλητική πορεία με ποτάμι από αντιφασίστες ,δείχνοντας τη δύναμη και την αλληλεγγύη που υπάρχει στο Λονδίνο.
Με σημαίες και πλήθος από πανό από  Αντιφασιστικές ομάδες που υπερήφανα κρατούσαν, ήταν ξεκάθαρο σε όλους ότι ο φασισμός δεν χωράει πουθενά.

https://www.facebook.com/plugins/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Flondonantifascists%2Fvideos%2F1515526681794469%2F&show_text=0&width=560

 

 

https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Flondonantifascists%2Fposts%2F1517867134893757&width=500

 


 

Η ιστορία από τη μάχη της Cable Street:

 Στις 4 Οκτωβρίου 1936, στο Λονδίνο υπήρξε μία πολύ μεγάλη κινητοποίηση, η οποία έμεινε γνωστή στην Ιστορία ως «Η Μάχη της Cable Street»

1936: Η Ευρώπη βρίσκεται σε αναταραχή. Ανήμπορη να ξεφύγει από την οικονομική κρίση του 1936, οι πολεμικοί ανταγωνισμοί εντείνονται, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ολοένα και αυξάνουν τα μέτρα ενάντια στην εργατική τάξη σε Ιταλία και Γερμανία ήδη ο φασισμός έχει γίνει καθεστώς.

Στην Αγγλία, η εργατική τάξη έδειχνε να μην έχει αναρρώσει ακόμη από την ήττα της Γενικής Απεργίας του 1926 και τη συνακόλουθη αποσύνθεση μέρους της Αριστεράς. Οι φιλελεύθεροι Τόρυς στην κυβέρνηση βρίσκονται στην αιχμή του δόρατος της επίθεσης στην εργατική τάξη. Εκτός όμως από την κεντρική πολιτική σκηνή, μια άλλη δύναμη έκανε την εμφάνισή της, οικειοποιούμενη χαρακτηριστικά του εργατικού κινήματος (πχ. διαδηλώσεις, βία στο δρόμο): οι φασίστες.

Το 1932, ο Sir Oswald Mosley ενοποιεί τις διάφορες φασιστικές συμμορίες σε ένα “νόμιμο” και αναγνωρίσιμο κόμμα: τη Βρετανική Ένωση Φασιστών (BUF), που θα εδραιωθεί στο δρόμο μέσω της δράσης “ομάδων περιφρούρησης” μελανοχιτώνων που επιτίθεντο σε αντιφασίστες διαδηλωτές, και θα φτάσει τα 50.000 μέλη ακολουθώντας τα βήματα της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας: εξόντωση συνδικαλιστών, αναρχικών, κομμουνιστών και γενικά αντικαθεστωτικών.

Οι φασίστες του Mosley επιλέγουν να κάνουν να κάνουν μια επίδειξη δύναμης στο κέντρο του Λονδίνου στις 4/10/1936 σαν το μεγάλο εφαλτήριο που θα τους σπρώξεις την κεντρική πολιτική σκηνή αποκτώντας μεγαλύτερη πολιτική και κοινωνική επιρροή και δύναμη.

Η επιλογή της Cable Street στο East End στο κέντρο του Λονδίνου έγινε για συγκεκριμένους λόγους. Ήταν μια συνοικία μεταναστών (κατά κύριο λόγο Εβραίοι πάνω από 100.000), ενώ το γειτονικό Limehouse ήταν η Chinatown της εποχής, με επίσης μεγάλο αριθμό Αφρικανών μεταναστών. Οι μετανάστες, Εβραίοι, Ιρλανδοί, Ελληνοκύπριοι, ήταν ο κύριος στόχος των φασιστικών κηρυγμάτων μίσους των Βρεττανών φασιστών. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς εργάζονταν στο λιμάνι και στα εργοστάσια της περιοχής.

Παρόλο που εκείνη την εποχή η δραστηριοποίηση της αριστεράς στις εργατικές γειτονιές ήταν μεγάλη, η πρώτη αντίδραση ήταν “αμήχανη”.

Το Εβραϊκό συμβούλιο καλεί τα μέλη του να παραμείνουν στα σπίτια τους κλειδαμπαρωμένοι και να αποφύγουν κάθε δημόσια εκδήλωση (“Εβραίοι που θα θεαθούν να λαμβάνουν μέρος σε έκτροπα, οσοδήποτε άθελά τους, θα ενισχύσουν τον αντισημιτισμό”). Την ίδια τακτική είχαν ακολουθήσει τα Εβραϊκά Συμβούλια της Γερμανίας λίγα χρόνια πριν, με τραγικά αποτελέσματα.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα θα καλέσει μια αντιφασιστική συγκέντρωση στην Trafalgar Square, πολλά χιλιόμετρα μακριά, ως ένδειξη συμπαράστασης στους αντιφασίστες της Ισπανίας.

Το Εργατικό Κόμμα αδρανεί πλήρως.

Αλλά την ίδια στιγμή από διάφορους κύκλους της υπόλοιπης αριστεράς κυκλοφορεί μια Συλλογή Υπογραφών που καλεί την αστυνομία να απαγορεύσει την πορεία των φασιστών! Πάνω από 100.000 άνθρωποι θα βάλουν την υπογραφή τους.

Τελευταία στιγμή οι συγκεντρώσεις ακυρώνονται και ο κόσμος αρχίζει να μαζεύεται στην Cable Street. Τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος φτάνουν στην περιοχή για να αντικρύσουν μια λαοθάλασσα από κατοίκους αποφασισμένους να αντισταθούν στους φασίστες με την φυσική παρουσία τους στους δρόμους: No Pasaran-They shall not pass!

Η αστυνομία θα στείλει άμεσα 4.000 έφιππους+6.000 πεζούς μπάτσους, ενώ οι εκτιμήσεις για το μέγεθος της αντιδιαδήλωσης αναφέρουν από 350.000-500.000 αντιφασίστες.

Χιλιάδες οπαδοί του Mosley επιχείρησαν να παρελάσουν μέσα από την εβραϊκή και την ιρλανδική περιοχή του Λονδίνου. Σύμφωνα με μαρτυρίες, 300.000 κάτοικοι από τις ανατολικές γειτονιές του Λονδίνου και των παρακείμενων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των ντόπιων Εβραίων, σοσιαλιστών, αναρχικών, Ιρλανδών και κομμουνιστικών ομάδων, συγκεντρώθηκαν, για να σταματήσουν τη φασιστική παρέλαση. Αρχικά, στήσανε οδοφράγματα, τα οποία η αστυνομία προσπάθησε να σπάσει, για να συνεχιστεί η παρέλαση και έτσι ξεκίνησαν οι συγκρούσεις. Οι αντιφασίστες χρησιμοποίησαν από πέτρες, ξύλα, καρεκλοπόδαρα και αυτοσχέδια όπλα μέχρι σάπια λαχανικά, σκουπίδια και δοχεία για τα ούρα απ’ τα μπαλκόνια. Ξηλώνονται πεζοδρόμια, αναποδογυρίζονται λεωφορεία για να στηθούν οδοφράγματα, γυναίκες πετάνε γλάστρες και σκουπίδια απ’ τα παράθυρά τους στους έφιππους αστυνομικούς, ενώ πιτσιρικάδες της γειτονιάς αδειάζουν σακούλες με πιπέρι στα μούτρα των αλόγων, και με μπίλιες στο δρόμο, κάνοντάς τα να χάνουν τον έλεγχο και να πέφτουν.

Η αστυνομία θα καταφέρει να σχηματίσει προστατευτικό κλοιό γύρω από το σημείο της συγκέντρωσης προστατεύοντας τον Mosley και τους μελανοχίτωνες του. Η γενικευμένη αναταραχή κλιμακώθηκε μέχρι που οι φασίστες και οι 10.000 αστυνομικοί που τους συνόδευαν αποκλείστηκαν και αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω. Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν μέχρι να φύγουν οι Μελανοχίτωνες προς το Χάιντ Παρκ. Ο ίδιος ο Mosley φυγαδεύτηκε με αυτοκίνητο μετά από συντονισμένες επιθέσεις έφιππων μπάτσων ώστε να σπάσει το πλήθος τριγύρω, ενώ οι μεγαλύτερες συμπλοκές καταγράφηκαν μεταξύ της έφιππης αστυνομίας που ορμούσε σε αντιφασίστες διαδηλωτές.

7765

Υπήρξαν 150 συλλήψεις. Αρκετά μέλη της αστυνομίας απήχθησαν από διαδηλωτές. 175 άτομα (συμπεριλαμβανομένων γυναικών, παιδιών) τραυματίστηκαν.

Πολλοί από τους συλληφθέντες διαδηλωτές ανέφεραν τη σκληρή μεταχείριση στα χέρια της αστυνομίας. Οι περισσότεροι κατηγορήθηκαν με απλή παρεμπόδιση της αστυνομίας και τους επιβλήθηκε πρόστιμο £5, αλλά αρκετοί απ’ αυτούς κρίθηκαν ένοχοι για συμπλοκή και καταδικάστηκαν σε 3 μήνες καταναγκαστικής εργασίας.

[Το τραγούδι «Ghosts of Cable Street» των The Men They Couldn’t Hang, με βίντεο από την ημέρα των γεγονότων]

Η μάχη της Cable Street ήταν ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν στην ψήφιση του νόμου περί Δημόσιας Τάξης το 1936 σύμφωνα με τον οποίο απαιτείται η συγκατάθεση της αστυνομίας για τη διεξαγωγή πολιτικών πορειών και απαγορεύεται η χρήση πολιτικών στολών δημοσίως.

Για την ιστορία, στα 1940, που ο Mosley θα γίνει ασύμφορος για την βρετανική εξουσία, θα συλληφθεί μαζί με τα πρωτοπαλίκαρά του και ο οργανωμένος φασισμός θα εξουδετερωθεί στη Βρετανία. Θα φύγει από την ζωή πλήρης ημερών στις 3 Δεκεμβρίου του 1980, στην κυριολεξία ξεχασμένος στην λήθη της ιστορίας!

Αυτή η εξέλιξη σηματοδότησε για πολλούς το σημείο καμπής για το μέλλον του φασισμού στη Βρετανία, όταν την ίδια περίοδο παρόμοια κινήματα αλλού στην Ευρώπη, κυρίως στη Γερμανία και την Ιταλία, σημείωναν μεγάλη επιτυχία.

“Και δεν ήταν το θέμα απλά οι Εβραίοι που βρέθηκαν εκεί στις 4 Οκτώβρη, το πιο εκπληκτικό πράγμα ήταν να βλέπεις έναν καλοντυμένο Ορθόδοξο Εβραίο να στέκεται δίπλα σ’ έναν Ιρλανδό λιμενεργάτη με μια σιδερόβεργα στα χέρια. Αυτό ήταν κάτι το απίστευτο. Κι αυτό γιατί, δεν είχαμε να κάνουμε με μια αναμέτρηση μεταξύ Εβραίων και φασιστών, αλλά ήταν ένα ζήτημα όλων των ανθρώπων που καταλάβαιναν τί είναι ο φασισμός. Και για μένα, ήταν η συνέχεια του αγώνα στην Ισπανία” Charlie Goodman

plaque

Μια κόκκινη πλάκα στην Dock Street κρατά ζωντανή τη μνήμη του περιστατικού αλλά και συνολικότερα του αντιφασιστικού αγώνα

Ο πρώην γραμματέας του Mile End Young Communists, Max Levitas, είναι ένας από τους ελάχιστους εν ζωή ανθρώπους που βίωσαν τα γεγονότα εκείνης της ημέρας.

Πραγματικά ήταν ένα μεγάλο θέαμα: μια νίκη εναντίον τόσο του κράτους όσο και των φασιστών. Τους σταματήσαμε, προτού παρελάσουν στο East End του Λονδίνου. Αν είχαν διαδηλώσει, θα είχαμε πολλές ανθρώπινες απώλειες.

Ο τοπικός πληθυσμός ήταν εξ αρχής αρνητικός στο άκουσμα της είδησης για την πορεία, που θα περνούσε από το East End. Παρά τις προειδοποιήσεις για ακραία φαινόμενα βίας με αφορμή την παρέλαση των φασιστών, η βρετανική κυβέρνηση όχι μόνο αρνήθηκε να απαγορεύσει την πορεία, αλλά διέταξε να τη συνοδεύσει μεγάλη αστυνομική δύναμη, με στόχο να εξασφαλίσει ότι οι οπαδοί του Mosley θα ολοκλήρωναν την πορεία που είχαν προγραμματίσει.

Όλα τα σπίτια και τα διαμερίσματα στο Stepney είχαν στην πόρτα τους φυλλάδιο με το οποίο καλούσαμε τον κόσμο να αντισταθεί στην κίνηση των φασιστών. Έτσι πείσαμε τον κόσμο να βγει στου δρόμους. Η αστυνομία προσπάθησε να έρθει μέσω της Cable Street, για ν’ ανοίξει το δρόμο για τους Μελανοχίτωνες και στη συνέχεια προσπάθησαν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους κάποια δρομάκια. Αλλά δεν τα κατάφεραν

Υπήρχαν τόσοι πολλοί άνθρωποι έξω. Οι κάτοικοι της Cable Street πέταγαν σκουπίδια, σάπια λαχανικά από τα παράθυρά τους. Οι ντόπιοι πετούσαν μάρμαρα στους δρόμους επάνω στα οποία γλιστρούσαν τα άλογα της αστυνομίας και έπεφταν κάτω μαζί με τους ιππείς τους. Οι καταστηματάρχες έφτιαξαν οδοφράγματα με τα καροτσάκια που χρησιμοποιούσαν ως πάγκους πώλησης λαχανικών και φρούτων. Επίσης, η πρόσβαση στην Commercial Street ήταν αδύνατη, καθώς οι κάτοικοι της περιοχής την μπλόκαραν αναποδογυρίζοντας τα βαγόνια του τραμ.

Ο Mosley τελικά, παραδέχτηκε την ήττα του και μαζί με τους υποστηρικτές του πήραν το δρόμο της επιστροφής. «Μας είπαν στις 3μμ ότι η πορεία μέσα από το East End δε θα πραγματοποιηθεί. Ο κόσμος ξέσπασε ζητωκραυγάζοντας. Όλοι ήταν ευτυχισμένοι και φώναζαν: Ελάτε ξανά και θα πάθετε τα ίδια»

“I feel proud that I played a major part in stopping Mosley and that the people of Cable Street themselves took part in the struggle. The crowds were going wild, saying ‘we have won”

Στη δεκαετία του 1980, έγινε μια μεγάλη τοιχογραφία που απεικονίζει τη μάχη στην μια πλευρά του Δημαρχείου του St.George.Η τοιχογραφία αυτή έχει καταστραφεί από φασίστες, αλλά αποκαταστάθηκε πολλές φορές

Πηγή ΟΡ.Μ.Α. [Οργάνωση Μαχητικού Αντιφασισμού] via toperiodik

Αναδημοσίευση από